Karolina Kózkówna urodziła się 2 sierpnia 1898 r. w Wał‑Rudzie koło Tarnowa. Świadectwa zebrane przez lokalnych historyków pokazują, że już jako dziecko udzielała się w parafialnej sodalicji, uczyła młodsze dzieci pacierza i organizowała spotkania różańcowe w stodole ojca. Podczas I wojny światowej, 18 listopada 1914 r., została uprowadzona przez rosyjskiego żołnierza; broniąc swojej godności, poniosła śmierć od ciosów bagnetem. 10 czerwca 1987 r. Jan Paweł II beatyfikował ją w Tarnowie, ukazując jako patronkę młodzieży i czystości serca.

– Wspaniale była zaangażowana w swojej wspólnocie lokalnej, parafialnej, ogromnie aktywna religijnie, apostolsko, udzielała się bardzo na rzecz swojego najbliższego środowiska, jak również i w swoim domu rodzinnym była przykładem osoby niezmiernie dojrzałej w tworzeniu i budowaniu relacji rodzinnych – mówił ks. Zbigniew Kucharski w rozmowie z ks. Jakubem Klimontowskim w „Rozmowach w Akcji”.

Co roku tysiące młodych pielgrzymują „Drogą Krzyżową Karoliny” – leśnym szlakiem wyznaczonym między Stróżami a Wał‑Rudą – odkrywając aktualność jej przesłania. Papież Franciszek w adhortacji Christus vivit przypominał, że „czystość to przede wszystkim wolność do prawdziwej miłości”, a świadectwo Karoliny jest jednym z najczytelniejszych dowodów tej wolności.

W krynickim sanatorium MSWiA, malowniczo położonym na zboczu Góry Parkowej, od lat 60. leczą funkcjonariuszy służb mundurowych oraz ich rodziny. W 2018 r.,ówczesne kierownictwo resortu spraw wewnętrznych i administracji zdecydowało, by placówkę nazwać imieniem bł. Karoliny Kózkówny; na elewacji zawisła tablica z jej wizerunkiem, a w kaplicy zainstalowano relikwiarz.

Wybór nie był przypadkowy: Karolina odwiedzała chorych, czytała im Pismo Święte i wspierała modlitwą – była „mostem” między leczeniem fizycznym a duchowym. Pacjenci twierdzili, że „patronka‑nastolatka” dodaje otuchy podczas rehabilitacji. Nadanie imienia młodej męczennicy wyróżniło ośrodek spośród dziesiątek anonimowych uzdrowisk w regionie. Komuś to jednak przeszkadzało i to bardzo.

Zarządzenie nr 24 z 30 lipca 2025 r. w § 1 skreśla frazę „im. Bł. Karoliny Kózkówny” z pełnej nazwy podmiotu oraz dopuszcza skrócone brzmienie: „SP ZOZ Sanatorium Uzdrowiskowe MSWiA w Krynicy‑Zdroju”. Sam akt nie zawiera uzasadnienia. W odpowiedzi na pytania mediów biuro prasowe resortu stwierdziło lakonicznie, że chodzi o „porządkowanie nazewnictwa i ułatwienie komunikacji”.

Krytycy zwracają uwagę, że „porządek” dotknął właśnie patronki religijnej, a nie ruszył nazw ośrodków noszących imiona świeckich patronów. Czy zatem chodzi o lingwistyczny minimalizm, czy o ideologiczną selekcję? Trudno rozstrzygnąć, bo ministerstwo nie opublikowało szerszego komentarza.

Tymczasem w badaniach CBOS dotyczących symboli religijnych w przestrzeni publicznej z ostatnich lat większość respondentów sprzeciwia się ich usuwaniu. Choć nie ma świeżego sondażu tylko o nazwach instytucji, wynik ten pokazuje atmosferę nieufności wobec działań postrzeganych jako „odreligijnianie” wspólnej przestrzeni.

Przeciwko decyzji MSWiA protestuje m.in. Katolickie Stowarzysznie Młodzieży, który rok formacyjny 2024/2025 ogłosiło rokiem bł. Karoliny Kózkówny. Oto stanowisko KSM:

Z głębokim smutkiem i głębokim rozczarowaniem przyjmujemy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o usunięciu imienia bł. Karoliny Kózkówny z nazwy sanatorium w Krynicy-Zdroju. Decyzja ta, choć formalna i administracyjna, ma silny wymiar ideowy oraz symboliczny – godzi w pamięć o młodej Polce, która oddała życie, broniąc swojej godności, życia i wiary.

Bł. Karolina Kózkówna jest patronką Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży oraz wzorem życia opartego na czystości, odwadze, miłości do Boga, drugiego człowieka i Ojczyzny. Jej postawa od ponad wieku inspiruje młodych do życia pełnego wartości
i odpowiedzialności.

Dziś, 2 sierpnia, w dniu jej urodzin, jako wspólnota młodych ludzi z całej Polski, zabieramy głos w jej imieniu i w imieniu tysięcy młodych, którym bł. Karolina towarzyszy w codziennym życiu, modlitwie i decyzjach. Modlimy się o szybką kanonizację naszej Patronki i jednocześnie apelujemy o przywrócenie należnego jej miejsca w przestrzeni publicznej i narodowej pamięci. Próba usunięcia imienia bł. Karoliny z nazw instytucji publicznych to nie tylko wyraz braku szacunku dla jej osoby, ale również niepokojący krok w kierunku wypierania wartości chrześcijańskich z życia społecznego.

Nie milczymy, bo „W służbie Bogu i Ojczyźnie” nie jest dla nas pustym hasłem, lecz zobowiązaniem — również do obrony wielkich ludzi, naszych świętych i błogosławionych.

 

– W kulturze symbolicznej każda próba wymazania świętego imienia działa jak megafon – uważa Andrzej Wierny.  – Przypadająca tuż przed urodzinami błogosławionej  decyzja resortu nie zredukowała więc kultu bł. Karoliny, lecz nieoczekiwanie go wzmocniła. Nie oczekuję jako katolik, że każda instytucja będzie nosiła imiona świętych i błogosławionych. Czym inny jednak jest usunięcie, bez uzasadanienia takiego, nadanego wcześniej patronatu. Co dalej? Czy przed nami zmiana nazwy Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie albo Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie? Czy zlikwidujemy wszystkie ulice Mikołaja Kopernika i Stanisława Staszica – to przecież katoliccy ksieża? – pyta Andrzej Wierny. 

Zwolennicy zmiany nazwy powołują się na konstytucyjną zasadę bezstronności państwa. W praktyce obserwujemy selektywność: symbole chrześcijańskie usuwa się chętnie, podczas gdy ikony pop‑kultury czy flagi ruchów społecznych pozostają. Tymczasem polski model świeckości zakłada współpracę państwa i Kościoła dla dobra wspólnego (art. 25 Konstytucji). Usunięcie imienia bł. Karoliny z instytucji uzdrowiskowej rodzi pytanie, czy państwo nie rezygnuje z cennego dziedzictwa, które przez dekady wspierało etos służby i bezinteresownej pomocy. Na Zachodzie coraz głośniej mówi się o „kulturze wymazywania” (cancel culture). Jej ofiarą padają także święci, którzy – choć nikomu nie wyrządzili krzywdy – stają się niewygodnym lustrem dla współczesnej moralności.

W epoce, w której pornografia jest na kliknięcie, a statystyki przemocy seksualnej rosną, opowieść o szesnastolatce, która oddała życie broniąc godności, brzmi jak manifest. Beatyfikując ją, Jan Paweł II nazwał Karolinę „najmłodszą z męczenników czystości”, dodając, że „trzeba większej odwagi, by być czystym, niż by zginąć na wojnie”.  Wymazanie jej z urzędowego szyldu nie odbierze mocy świadectwu, ale ograniczy jego zasięg tam, gdzie jest szczególnie potrzebne – wśród ludzi chorych, zmagających się z ranami psychicznymi i duchowymi. Zdanie przypisywane Karolinie – „Nie bójcie się świętości” – mogłoby wisieć przy recepcji każdego ośrodka zdrowia, przypominając, że terapia ciała bez terapii ducha jest tylko połową drogi.

wAkcji24.pl | Kultura | NDI | Żródło: KSM | 2.08.2025