Swój tekst Soumaya Keynes zaczyna od popularnego ostatnio nagrania, w którym komiczka Riona O’Connor żartowała: „Oto rzeczy, które robię teraz w bikini, a których nie zrobiłabym mając trzydzieści lat: po pierwsze — noszę je; po drugie — jem w nim; po trzecie — siadam w nim”. Po czym z uśmiechem klepnęła się w brzuch i dodała: „Zarzuć je na siebie, nikogo to nie obchodzi”. Radosne przesłanie: świadomość własnej wagi to tylko kwestia głowy. „Tak bardzo chciałam w to uwierzyć” — pisze publicystka „FT”. „Ale, co przygnębiające, nowe dowody sugerują coś innego”.

To, że zamożniejsi ludzie są zwykle szczuplejsi, wie niemal każdy. Mniej oczywiste jest, że tę różnicę napędzają głównie kobiety. „Według danych zebranych w latach 2021–2023 najuboższa jedna trzecia kobiet w Ameryce miała wskaźnik otyłości o 14 punktów procentowych wyższy niż najbogatsza jedna trzecia. U mężczyzn różnica ta była mniejsza niż jeden punkt procentowy” — pisze Keynes. W Europie wzorce są podobne, choć różnice między płciami mniej dramatyczne.

To odwraca zwykły sposób myślenia. Waga nie jest tylko skutkiem biedy — bywa też jej przyczyną. Jeśli nadwaga podkopuje pewność siebie albo jeśli pracodawcy gorzej traktują cięższe kandydatki, sylwetka realnie przekłada się na zarobki. „Jedno z badań wykazało, że o ile kobiety z nadwagą tracą na wynagrodzeniu w zawodach wymagających wystąpień publicznych, o tyle mężczyźni z nadwagą już nie” — relacjonuje autorka. Ciało kobiety jest oceniane inaczej i surowiej niż ciało mężczyzny.

Rewolucja leków GLP-1 dała ekonomistom rzadką okazję, by zmierzyć skutki utraty wagi. Rebecca Diamond z Uniwersytetu Harvarda porównała kobiety przyjmujące te leki z kobietami, które chciały je brać, lecz jeszcze nie zaczęły. Efekty okazały się zaskakująco silne.

„Po 18 miesiącach kobiety stosujące leki GLP-1, które na początku nie miały pracy, osiągają wskaźnik zatrudnienia o 27 punktów procentowych wyższy niż porównywalne kobiety ich nieprzyjmujące” — pisze Keynes. U tych, które pracę już miały, zatrudnienie lekko spadło, ale dochód gospodarstwa domowego wzrósł o około 10 procent. Diamond ostrożnie zastrzega, że o przyczynowość tu trudno — użytkowniczki mogą różnić się od pozostałych kobiet czymś więcej niż samym lekiem. Zwraca jednak uwagę, że obie grupy wyglądały podobnie przed leczeniem, a efekty narastały powoli, zgodnie z rytmem stopniowego chudnięcia.

Niepokojący dla katolickiego czytelnika może być także inny wątek. Diamond szacuje, że leki GLP-1 zwiększają szanse samotnych kobiet na wejście w związek aż o 29 punktów procentowych, a ich nowi partnerzy są średnio zamożniejsi — stąd zresztą wzrost dochodu gospodarstwa. Ale badaczka dostrzega też coś odwrotnego: „o ile kobiety przyjmujące leki GLP-1 pozostają przy swoich partnerach w takim samym stopniu jak inne, o tyle mężczyźni stosujący leki odchudzające nie wydają się już równie wierni”. Innymi słowy, część mężczyzn, którzy schudli, odchodzi od dotychczasowych partnerek.

To gorzka lekcja o kondycji współczesnych więzi. Kiedy trwałość małżeństwa czy związku okazuje się zależna od centymetrów w pasie, obnaża się kruchość relacji budowanych na wyglądzie, a nie na wierności i przymierzu. Lek, który miał leczyć ciało, mimochodem prześwietla stan ludzkich serc.

„Dobrą wiadomością jest to, że leki GLP-1 najwyraźniej pomagają niektórym kobietom. Złą — jak wielkim obciążeniem jest w ogóle waga” — podsumowuje Keynes. Kobiety zrozumiały to szybciej: w USA sięga po te preparaty 15 procent kobiet wobec 9 procent mężczyzn, a brytyjski dostawca Voy wypisuje niemal osiem na dziesięć recept właśnie kobietom.

Jest jednak drugie dno. „Jak dotąd leki GLP-1 są w nieproporcjonalnym stopniu używane przez bogatych” — ostrzega autorka. W badaniu Diamond dwie piąte kobiet płaciło za lek z własnej kieszeni, przy medianie kosztu 275 dolarów miesięcznie. Jeśli szczupłość stanie się kolejnym towarem dostępnym głównie dla zamożnych, otyłość może przerodzić się w jeszcze wyraźniejszy znak biedy — a przypięte do niej piętno tylko urośnie. To ostrzeżenie, którego katolicka nauka społeczna nie może zlekceważyć: zdrowie nie powinno być przywilejem majętnych.

Skala problemu nad Wisłą jest ogromna. Choroba otyłościowa dotyczy dziś nawet 9 milionów mieszkańców Polski, a według danych NFZ na otyłość choruje już około 28 procent dorosłych. Szacunki na 2025 rok mówią o 25,9 proc. otyłych kobiet i 30,3 proc. otyłych mężczyzn. Jeśli doliczyć nadwagę, obraz jest jeszcze poważniejszy — w grupie 18–64 lata nadwagę lub otyłość ma około 70 proc. mężczyzn i 51 proc. kobiet. Najgorzej jest na wsi, gdzie problem dotyka niemal dwóch trzecich mieszkańców.

Leczenie GLP-1 jest w Polsce dostępne, ale dla większości pacjentów pozostaje wydatkiem z własnej kieszeni. Refundacja obejmuje przede wszystkim chorych na cukrzycę typu 2 spełniających wszystkie i dość radykalne kryteria NFZ — leczenie samej otyłości refundowane praktycznie nie jest. Popularne preparaty na receptę kosztują od około 400 do 1700 zł miesięcznie: Ozempic to wydatek rzędu 400–450 zł, Wegovy — od 550 zł za najniższą dawkę do niemal 890 zł za najwyższą, a nierefundowane Mounjaro około 1080 zł miesięcznie. Dla rodziny żyjącej skromnie to kwota nieosiągalna — i właśnie dlatego polski wariant tej rewolucji grozi tym samym, przed czym przestrzega „Financial Times”: że zdrowsza sylwetka stanie się przywilejem tych, których zwyczajnie na nią stać.

wAkcji24.pl | Ekonomia | JŚ, AW | Źródło: FT.com | Ilustracja: Gemini  | 2.07.2026