Próba ostrego rozdzielania turystyki i pielgrzymowania coraz częściej okazuje się sztuczna. Żyjemy w czasie, w którym te dwie rzeczywistości realnie się przenikają. Znam wiele osób, które wyjechały w drogę wyłącznie z motywacji turystycznej, a wróciły z doświadczeniem duchowym, którego się nie spodziewały. Nie planowały modlitwy, nie szukały sacrum, a jednak coś je w danym miejscu poruszyło.

Czasem wystarczy cisza świątyni, innym razem historia miejsca albo piękno, które nagle przestaje być tylko estetyczne. Człowiek zaczyna patrzeć inaczej — nie tylko na mury i zabytki, ale na przestrzeń, która zmienia jego wnętrze. Takie doświadczenia nie są wyjątkiem. One pokazują, że świętość miejsca potrafi dotrzeć do człowieka nawet wtedy, gdy ten nie przyjeżdża z intencją pielgrzymki.

Dlatego nie jestem zwolennikiem budowania twardego muru między turystyką a pielgrzymowaniem. Oczywiście są to rzeczy różne, ale dzisiaj coraz częściej spotykają się w drodze konkretnego człowieka. Ludzie mają różne potrzeby, różne etapy życia, różną wrażliwość. Dla jednych impulsem do refleksji będzie trud drogi, dla innych — przypadkowe wejście do kościoła w czasie zwiedzania.

Czasami to właśnie w takich momentach, zupełnie nieplanowanych, sacrum „wkrada się” do serca człowieka. I to doświadczenie bywa początkiem czegoś więcej. Nie możemy tego lekceważyć ani zamykać w sztywnych definicjach.

Dziś wyraźnie widać, że nadszedł czas rekolekcji tematycznych — skierowanych do konkretnych ludzi, z konkretnymi pytaniami i problemami. To nie jest marketingowe uproszczenie, ale próba realnego odczytania potrzeb. Innych rekolekcji potrzebują ojcowie z synami, innych osoby zagubione w decyzjach życiowych, a jeszcze innych ci, którzy próbują pogodzić wiarę z wymaganiami współczesnego świata.

Nie chodzi o to, że relacje są złe albo coś się rozsypało. Chodzi o stworzenie przestrzeni na bycie razem, na rozmowę, na spojrzenie na swoje życie z innej perspektywy. W świecie, który nieustannie zabiera nam czas, takie momenty stają się bezcenne.

Nie możemy myśleć o miejscach rekolekcyjnych, sanktuariach czy domach zakonnych w kategoriach rywalizacji: kto przyciągnie więcej ludzi. Kościół nie działa na zasadzie konkurencji. Ewangelia nie była nigdy projektem marketingowym, a Jezus nie zabiegał o „lepszy wynik”.

Każde miejsce ma swoją specyfikę, swoją duchowość i swój charyzmat. Zadaniem nie jest przyciągnąć wszystkich, ale zaprosić tych, którzy właśnie tu mogą znaleźć odpowiedź na swoje pytania. Autentyczność jest znacznie ważniejsza niż skala.

Jednym z największych wyzwań jest dziś brak obecności duchownych w miejscach, które formalnie do nich należą. Zbyt często obiekty funkcjonują jak dobrze zarządzane instytucje, ale bez żywego kontaktu z kapłanem czy zakonnikiem. Tymczasem dla wielu ludzi samo spotkanie osoby duchownej jest impulsem do rozmowy, do zadania pytania, czasem do powrotu do sakramentów po wielu latach.

W zakonie nazywamy to „prezencją” — byciem pośród ludzi, rozpoznawalnym, dostępnym. Habit, znak, obecność — to nie jest anachronizm. To często pierwszy krok, który pozwala komuś odważyć się na rozmowę o Bogu. Budynki i struktury są ważne, ale bez obecności człowieka pozostaną tylko dobrze utrzymanymi murami.

wAkcji24.pl | Opinie | MOK | Zródło: Sudeckie Forum Inicjatyw | Na zdjęciu: o. Jeremiasz Brzeziński OFM – fot. ks. Jakub Klimontowski| 23.01.2026