Wokół Wapniarki

Wycieczkę zaczynamy w Gorzanowie

Gorzanów (niem. Grafenort )– wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka nad Nysą Kłodzką, w Rowie Górnej Nysy, na pograniczu Wysoczyzny Łomnicy i Obniżenia Bystrzycy Kłodzkiej, u stóp Krowiarek, na wysokości około 310–325 m n.p.m.

Początki Gorzanowa sięgają XII wieku, kiedy istniał tu gród obronny. Na początku XIV wieku powstał tu zamek królewski, który został zniszczony w roku 1470 na skutek walk mieszczan wrocławskich z królem czeskim Jerzym z Podiebradów. W XIV wieku były tu: szkoła, parafia, piekarnia, młyn wodny i kuźnica. W czasie wojny trzydziestoletniej obu protestanckim właścicielom wsi skonfiskowano majątki, kilka lat później Gorzanów kupił hrabia von Annaberg. Trzydzieści lat później wieś kupił Jan von Herberstein, którego rodzina posiadała Gorzanów aż do XX wieku. Wiek XIX to okres dynamicznego rozwoju gospodarczego, kulturalnego i turystycznego wsi[. W Gorzanowie działały wtedy: szkoła, młyny wodne, tartaki i browar. Na udostępnionym do zwiedzania zamku istniał zawodowy teatr, a we wsi była lokalna sekcja Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego.

Idziemy szlakiem zielonym/ czerwonym-Wokół Wapniarki i niebieskim czyli Kłodzką Drogą Św Jakuba-Szlak Pielgrzymkowy „Droga św. Jakuba” czyli „Caminos de Santiago” to popularny szlak pątniczy prowadzący z wielu różnych stron Europy do Santiago de Compostela w północno-zachodniej Hiszpanii, gdzie według legendy znajduje się grób św. Jakuba Większego Apostoła. Symbolem szlaku jest żółta muszla przegrzebka, nazywana też muszlą świętego Jakuba, na niebieskim tle.

Sudecka Droga św. Jakuba, który na odcinku przebiegającym przez ziemię kłodzką nosi nazwę Kłodzkiej Drogi św. Jakuba. Wariant ten ma swój początek w Międzygórzu na ziemi kłodzkiej łącznie do Lubania ma około 260 km długości.

Szlaki odchodzą od lini kolejowej w prawo ,idziemy do rozwidlenia dróg przy którym stoją kamienne figury: Świętego Onufrego/orędownik w sprawach wyboru małżonka i posiadania potomstwa/ i wyboru i Piety a zaraz za nimi Kaplica odpustowa pw. Św. Antoniego Padewskiego-Barokowa kaplica mszalna pw. św. Antoniego Padewskiego znajduje się na zboczu Antonówki (Dębowej Góry), w obrębie Krowiarek, na wysokości ok. 360 m n.p.m. Jest budynkiem murowanym z kamienia, tynkowanym, centralnym, założonym na planie koła.

Idziemy dalej przez Łagodną /457 m.n.p.m./ i opuszczając szlak zielony, trzymając się niebieskiego ruszamy w stronę Wapniarki/512 m.n.p.m./ To niewielkie wzniesienie w środku Kotliny Kłodzkiej, w kształcie kopca, o dość stromych zboczach i wyraźnie podkreśloną częścią wierzchołkową i wieżą widokową na szczycie, co czyni wzniesienie rozpoznawalnym w terenie. Ku północnemu zachodowi łączy się z Dębową, a na południowym wschodzie Przełęcz Mielnicka oddziela ją od Mrówczyńca.

Wzniesienie o zróżnicowanej budowie geologicznej, zbudowane ze skał metamorficznych należących do metamorfiku Lądka i Śnieżnika – głównie łupków łyszczykowych, a podrzędnie z wapieni krystalicznych – marmurów kalcytowych i dolomitowych serii strońskiej, które występują w formie kilku soczew o grubości kilku-kilkudziesięciu metrów i długości do kilkuset metrów. Występujące tu wapienie krystaliczne mają barwę białą lub różową, są średnio- i grubokrystaliczne. Na szczycie i na zboczach wśród lasu, występują pojedyncze wapienne skałki.

Na północno-wschodnim, wschodnim i południowo-wschodnim zboczu i u podnóża znajdują się wyrobiska po dawnych kamieniołomach wapienia krystalicznego (marmuru). Większe są kilkupoziomowe. Wysokość ścian w najwyższym miejscu dochodzi do 80 metrów. Na północnym zboczu stoi ruina wapiennika, a w lasach natknąć się można na liczne hałdy. Tutejsze wapienie krystaliczne przerabiane były na wapno palone – budowlane oraz nawozowe.

Na szczycie Wapniarki stały wcześniej kolejno dwie wieże widokowe wzniesione przez Niemców. Obie zostały zniszczone. Pierwszą wieżę widokową wybudowano w roku 1889, była to wieża drewniana, która w 1925 roku została zniszczona przez uderzenie pioruna. W tym samym roku przez Kłodzkie Towarzystwo Górskie (niem. Glatzer Gebirgsverein) wieża została odbudowana.Decyzja o jej odbudowie zapadła 31.01.1925 w hotelu w Ołdrzychowicach. Głównym sponsorem był właściciel krosnowickiej przędzalni bawełny Meier-Kaufmann.

Trzecią z kolei w tym miejscu drewnianą wieżę widokową, planowano otworzyć 23 września 2007. Ostatecznie 15-metrową wieżę z trzema tarasami oddano do użytku w połowie grudnia 2008. Do jej wzniesienia wykorzystano żelbetowe elementy podstawy poprzedniej konstrukcji.


Obecnie wieża w nienajlepszym stanie –połamane schody. Mimo to wchodzimy i podziwiamy widoki:

Z Wapniarki schodzimy fragmentem Kłodzkiej Drogi Św. Jakuba:

Oglądając jeszcze wapienniki:

Wapiennik- piec wapienniczy ,w którym wypalano kamień wapienny/skałę wapienną/ pozyskiwany z pobliskiego kamieniołomu w celu uzyskania wapna palonego.

Wapienniki rozgrzewano do temperatury 900–1000 °C najczęściej pozyskiwanym z pobliskich lasów drewnem lub węglem kamiennym (także torfem). Wkład ładowany był od góry za pomocą prostych, drewnianych konstrukcji.
Piec pracował w sposób ciągły. Otwór w górnej części szybu zasypywano na przemian warstwami kamienia wapiennego i paliwa. Wsad obsuwając się w dół szybu pieca był podgrzewany spalinami ze strefy wypału, następnie węgiel ulegał zapaleniu; natomiast w strefie wypalania, gdzie temperatura dochodziła do 1200 °C, wapień ulegał rozkładowi według reakcji:

CaCO3 + ciepło → CaO + CO2

Szyb pieca wapiennego w swojej górnej części miał nadbudowany zwężający się komin z cegły, w celu uzyskania większego ciągu i szybszego przebiegu procesu wypalania. Ponieważ proces ten wymaga utrzymania wysokiej temperatury, szyb pieca izolowany był z zewnątrz warstwą ziemi. Ściany wapiennika wzmacniano dodatkowo grubymi, metalowymi prętami. Wypalany surowiec zsypywał się w dół szybu w przeciwprądzie do ruchu gorącego powietrza. Wytworzony w procesie rozkładu dwutlenek węgla uchodził do atmosfery ze spalinami, a wapno palone ochłodzone w dolnej części pieca, było wybierane przez dolny szyb jako gotowy produkt.
Obecnie w rejonie tym spotkać można jeszcze częściowo zachowane piece wapienne.
Drogami kierujemy się w stronę Gorzanowa gdzie rozpoczęliśmy wycieczkę.

 

JW

 

Nasi partnerzy