Dziękczynienie Panu Bogu i ludziom – dożynki

  • Napisany przez:

Dożynki – czym właściwie są?

Rolnicy co roku mają swoje święto nazywane potocznie Dożynkami, Świętem Plonów lub Wieńcami. Jest to uroczystość, podczas której dziękuje się Bogu za wszystkie plony, które udało się zebrać z pól i ludziom za ich ciężką pracę włożoną w uprawę oraz zbieranie żniwa. Już od dawna ta tradycja jest niezwykle bogata i ciekawa. Oprócz przeglądania wielu kolorowych zdjęć z tych uroczystości, warto też dowiedzieć się jak współcześnie obchodzimy dożynki.

Jak obchodzi się dożynki?

Święto Plonów jest wspaniałą formą podziękowania za zbiory. Wszyscy zajmujący się uprawą ziemi, a także całe ich rodziny, chętnie biorą w nim udział. Tradycje związane z obchodzeniem dożynek są szczególnie mocno zachowane na wsiach. Kiedyś Wieńce były obchodzone w okresie równonocy jesiennej i pierwszego dnia jesieni, czyli 23. września. Obecnie obchodzone są zwykle w jedną z sobót lub niedziel sierpnia albo września, po zakończeniu żniw. Współczesna forma dożynek jest połączeniem dwóch staropolskich zwyczajów: okrężnego i dożynek, które w przeszłości były świętami osobnymi, ale blisko ze sobą sąsiadującymi. Okrężne występowały w formie rolniczej biesiady po sprzątnięciu wszystkich zbiorów, czyli po „okrążeniu” pól, skąd powstała nazwa tego święta. Dożynki oznaczają dożęcie oziminy, czyli ścięcie roślin ozimych i przyniesienie gospodarzowi wieńca z pola do domu.

Zwyczaje związane z dożynkami

Można wyróżnić wiele zwyczajów, które dotyczą obchodzenia Wieńców. Mogą one mieć charakter świecki, ludowy lub religijny. Zgodnie z tradycją, cały obrzęd prowadzą Starosta i Starościna. Na początku wnosi się specjalny wieniec dożynkowy, który wcześniej wykonuje się z warzyw, owoców, zbóż oraz kwiatów. Następnie Starości wręczają Gospodarzowi święta bochenek chleba, który upieczono tylko z mąki pochodzącej z ostatnich żniw. Gospodarzem może być kapłan lub przedstawiciel lokalnej władzy.

Po podarowaniu bochenka chleba, składa się dary pochodzące z ostatnich zbiorów. Zazwyczaj są to owoce, warzywa i zioła, które mają zaprezentować największe osiągnięcia lokalnych rolników. Podczas dożynek o charakterze religijnym, ma miejsce także specjalny obrzęd liturgiczny. Święto zazwyczaj kończy się ludowym festynem.

Bardzo często w czasie dożynek organizowane są także pielgrzymki piesze lub wyjazdowe do wyznaczonych miejsc kultu religijnego. Zazwyczaj są to sanktuaria maryjne np. w Częstochowie na Jasnej Górze. W takich miejscach gromadzą się prawdziwe tłumy rolników z całej Polski. Zwykle są oni ubrani w tradycyjne, ludowe stroje i mają ze sobą wieńce, chleby oraz dary dożynkowe, pochodzące z ostatnich żniw.

Dożynki wojewódzkie

Tegoroczne dożynki wojewódzkie odbędą się w drugą niedzielę września (11.09) w Udaninie. Rozpoczną się Mszą Świętą o godzinie 12:00 w Kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Udaninie. W programie planowane jest Misterium Chleba, konkurs na Najpiękniejszy Wieniec Dożynkowy czy też pokaz ognia w wykonaniu grupy tanecznej. Na dolnośląskim Święcie Plonów pojawi się m.in. zespół Golec uOrkiestra, DJ Galix oraz Orkiestra KGHM Głogów. Więcej informacji można znaleźć na stronie: Dożynki w Udaninie

Źródła: Tradycje dożynkowe dziś

Dożynki kiedyś

Zdjęcie: Mirosław Jarosz

Nasi partnerzy