Sarkofag cynowy Jana Henryka Hochberga z krypty kościoła św. Mikołaja w Świebodzicach.

  • Napisany przez:

BARON HOCHBERG:
Jan Henryk I (ur. 10 grudnia 1598 roku) – syn Henricha Hochberga z Olszyn (1564–1613) i jego drugiej żony Susanny Kuhl (1678–1620). Mając 8 lat rozpoczął naukę w szkole miejskiej w Świebodzicach, następnie w gimnazjum ewangelickim w Świdnicy. W Lipsku, Frankfurcie i w Padwie studiował prawo. Podróżował po Europie zdobywając wykształcenie. W 1628 roku został Panem Książa. W 1652 roku wspomógł budowę kościoła Świętej Trójcy w Świdnicy, gdzie miał honorową lożę kolatorską. W Jaworze był fundatorem ołtarza oraz baptysterium. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej odbudował swoje majątki, między innymi, na zamku w Książu rozebrał mury i umocnienia, a w ich miejscu powstały tarasy i ogrody, co sprawiło, że z zamku obiekt stał się rezydencją.

W 1650 uzyskał od cesarza tytuł barona, a w 1666 roku tytuł hrabiego. Był on pierwszym hrabią Książa. 

Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną – Heleną Gellhorn (jej sarkofag znajduje się w krypcie kościoła), miał dziewięcioro dzieci. Po śmierci pierwszej małżonki, ożenił się z Zuzanną Jadwigą von Schaffgotsch, której sarkofag został poddany konserwacji jako pierwszy w 2017. 

Jan Henryk Hochberg zmarł w 1671 roku. Został pochowany w krypcie kościoła św. Mikołaja w Świebodzicach. 

OPIS SARKOFAGU:

Sarkofag sześcioboczny, typu trumiennego, boki krótkie ustawione są pod kątem prostym do dna. Na wieku sarkofagu umieszczone są kartusze z malowanymi. Na bokach skrzyni znajdują się herby rodowe. Pola sarkofagu ozdabia listwa koronkowa z motywem liści laurowych. 

Na owalnych kartuszach wypisano złotymi literami wersy z ksiąg Nowego i Starego Testamentu.

Sarkofag ma budowę monolityczną, jedynym otwieranym elementem jest bok krótki w części znajdującej się w „głowie” sarkofagu. Upodabnia to sarkofag barona  do królewskich sarkofagów króla Zygmunta III, jego żony Konstancji Habsburżanki oraz królewicza Aleksandra Karola Wazy. Jedyny dostęp do wnętrza sarkofagu był możliwy tylko przez ten wąski otwór. Ciało barona rozłożyło się niemal kompletnie. We wnętrzu sarkofagu oprócz małych ilości szczątków kostnych znaleziono także fragmenty tkanin z jedwabiu.  

INFORMACJE O PRACACH KONSERWATORSKICH:

Sarkofag pochodzący z krypty grobowej rodu Hochberg, która mieści się w podziemiach świebodzickiego kościoła, został z niej wydobyty w 2017 roku i w latach 2018 – 2019 przeprowadzono przy nim prace konserwatorskie finansowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Ochrona Zabytków oraz przez Parafię. Aktualnie w 2020 roku kończony jest ostatni etap prac finansowany z budżetu Gminy Świebodzice.

Obiekt został rozebrany na części składowe, aby uzyskać dostęp do skorodowanych odwroci kartuszy i aplikacji oraz fragmentów blach pod nimi. W wyniku przeprowadzenia prac konserwatorskich, wszystkie elementy za wyjątkiem skrzyni sarkofagu zostały poddane pełnej konserwacji technicznej i estetycznej wraz z rekonstrukcją złoceń i zabezpieczeniem antykorozyjnym. 

W pierwszej fazie prac konserwatorzy przeprowadzili bardzo złożone i skomplikowane prace, które miały na celu przywrócenie pierwotnej bryły i geometrii sarkofagu (obiekt był bardzo zniszczony, zapadnięty pod własnym ciężarem, powyginany w nienaturalny sposób, co wynikało zarówno z właściwości fizyko-chemicznych stopów cynowych, jak i sposobu ustawienia w krypcie; wykonana została konstrukcja wzmacniająca, która zapewnia stabilność i prawidłową nośność obiektowi). 

W drugiej fazie, co bardzo istotne dla obiektów cynowych o silnej korozji, przeprowadzono wieloetapowe, naprzemienne zabiegi chemiczne i mechaniczne, które pozwoliły usunąć grube warstwy produktów korozji. Na sarkofagu występowały w zasadzie prawie wszystkie typy korozji metalu (ogólna, wżerowa, naprężeniowa, szczelinowa, podsadowa, międzykrystaliczna, mikrobiologiczna). Usunięcie twardych, grubych i zwartych produktów tych reakcji zatrzymuje proces degradacji metalu. Jednak aby zapewnić prawidłową ochronę antykorozyjną konieczne jest wykonanie zabezpieczeń, które odetną w możliwie jak najlepszy sposób cynę od powietrza i czynników atmosferycznych (np.: założenie warstw lakieru + wosk).

Przy zdemontowanych aplikacjach w 2019 r. wykonano pełną konserwację techniczną jak i estetyczną, elementy te zostały w pełni zabezpieczone antykorozyjnie. Trwające aktualnie prace prowadzone są przy monolitycznej skrzyni sarkofagu, która posiada otwierany bok w „głowie”, który umożliwiał umieszczenie wewnątrz sarkofagu trumny z doczesnymi szczątkami barona.

Nasi partnerzy