W połowie kwietnia dziennikarze DW postanowili porównać ceny w dwóch marketach sieci Lidl – jednym w Warszawie, drugim w Bonn. Zakupili identyczny zestaw 22 produktów, w tym bułki, mleko, warzywa, jajka, majonez, a także kilka świątecznych słodyczy. Z założenia chodziło o najtańsze odpowiedniki lub markę własną sieci.

„Kupowaliśmy produkty tej samej marki lub najtańsze w sklepie.

(…) W bezpośrednim porównaniu uwzględniamy ceny za kilogram

(…) Do naszych koszyków trafiły podstawowe produkty. Były to: bułka kajzerka, chleb tostowy pełnoziarnisty, mleko, woda mineralna, olej słonecznikowy, masło, cukier, mąka, jajka, wędlina z indyka, ser gouda i makaron spaghetti. 

Z owoców wybraliśmy jabłka, banany, a z warzyw – ogórek, pomidory, sałatę lodową i rzodkiewki” – zaznaczają autorzy.

Wynik? W Niemczech rachunek wyniósł 28,14 euro, co po przeliczeniu po kursie z dnia (4,29 zł) daje 119,64 zł. W Polsce? 120,45 zł. To zaledwie 81 groszy różnicy – na korzyść Niemiec, gdzie jest taniej!

Nie samą ceną konsument żyje. W gospodarce liczy się tzw. realna siła nabywcza – czyli to, ile dobra lub usługi można kupić za przeciętne (lub minimalne) wynagrodzenie. I tutaj zaczynają się schody.

Wynagrodzenie minimalne:

• Polska (2025): 30,50 zł brutto/godz. → ok. 4666 zł brutto/miesiąc

• Niemcy (2025): 12,82 euro/godz. → ok. 9260 zł brutto/miesiąc

Wynagrodzenie średnie:

• Polska (2025): ok. 7768 zł brutto

• Niemcy (2025): ok. 19 305 zł brutto

Wniosek? Przeciętny Niemiec zarabia ponad 2,5 raza więcej niż przeciętny Polak. Minimalna pensja w Niemczech jest blisko dwukrotnie wyższa niż w Polsce – a mimo to ich zakupy kosztują niemal tyle samo.

Jak to możliwe, że przy niższych zarobkach – Polacy płacą tyle samo, a czasem nawet więcej? DW wskazuje na konkretne przypadki:

• Olej słonecznikowy – „O wiele droższy w polskim Lidlu okazał się olej słonecznikowy – o 1,60 zł”.

• Jajka z wolnego chowu (10 szt.) – „W polskim sklepie prawie 11,49 zł, a w niemieckim – 10,25”.

• Majonez – „W Polsce prawie 10 zł, w Niemczech 7,25 zł”.

• Czekoladowy zając – „Był o ponad 4 zł droższy od swojego odpowiednika w niemieckim sklepie”.

• Banany i sałata – droższe odpowiednio o 1,50 zł i 1,23 zł.

To nie są produkty luksusowe, a podstawowe składniki codziennych posiłków i świątecznego stołu. Co więcej – są one relatywnie tańsze dla Niemca, który zarabia kilkukrotnie więcej.

Na tym jednak nie koniec. Inflacja – czyli tempo wzrostu cen – to kolejny punkt, który pogłębia ten rozdźwięk:

• Inflacja w Polsce (marzec 2025): 4,9%

• Inflacja w Niemczech: 2,2%

„Fakt, że te same zakupy w polskim Lidlu wypadły nawet nieco drożej niż w Niemczech może zadziwiać” – pisze DW. Ale nie zadziwia, jeśli spojrzymy na mechanizmy ekonomiczne: niższe dochody + wyższa inflacja = gwałtowny spadek siły nabywczej.

Polska, od lat goniąca Zachód, zaczyna przypominać kogoś, kto biegnie z coraz cięższym plecakiem. Niby blisko mety, ale coraz bardziej zdyszany. Ceny rosną, zarobki także – ale z opóźnieniem. Dla przeciętnego obywatela liczy się to, ile może „włożyć do koszyka” – a nie jakie jest PKB.

W tym sensie dane są niepokojące:

• Przeciętny Polak musi pracować znacznie dłużej na zakupy warzyw, masła czy jajek.

• W Niemczech, przy pensji minimalnej, koszyk z DW to zaledwie 1,3% pensji.

• W Polsce? Około 2,6% – czyli dwa razy więcej relatywnego obciążenia!

Jest też druga strona: część produktów rzeczywiście wypada taniej w Polsce. DW wskazuje m.in. na:

• Jabłka – 4,99 zł/kg vs 13 zł/kg w Niemczech

• Pomidor – 7,99 zł/kg vs 11 zł/kg

• Makaron spaghetti – 2,45 zł vs 3,39 zł

• Serek twarogowy ziarnisty – 2,29 zł vs 4,25 zł

Ale czy to wystarczy, by mówić o „tanim życiu”? Niestety – nie. Bo dla konsumenta liczy się nie tylko cena jednostkowa, ale ile tych jednostek może kupić z wypłaty.

W kontekście katolickiej nauki społecznej, temat drożyzny i dostępności dóbr podstawowych to nie tylko sprawa rynku, ale też sprawiedliwości społecznej. W „Laborem exercens” św. Jan Paweł II przypominał:

„Praca ludzka ma prymat przed kapitałem (…), bowiem to człowiek jest podmiotem pracy, a nie rzecz”.

Tymczasem obecny system sprawia, że wielu Polaków, mimo ciężkiej pracy, nie może zapewnić sobie i rodzinie standardu życia porównywalnego z Zachodem. 

Polska może i cenowo „dogoniła” Niemcy, ale nie osiągnęła ich standardu życia. Gospodarka to nie tylko statystyki – to także codzienna troska o chleb, masło i majonez. I jeśli dziś te same zakupy kosztują tyle samo, ale dla jednych to błahostka, a dla drugich połowa dniówki – to nie jest to równość, tylko ekonomiczny absurd.

wAkcji24.pl | Ekonomia | MOK, źrodło:  FB, Eurostat, Komisja Europejska | Ilustracja: Ideogram | 18.04.2025