Zabytkowa chrzcielnica w Kolegiacie pw. św. Aniołów Stróżów

  • Napisany przez:

Chrzcielnica w Kolegiacie pw. Najświętszej Maryi Panny Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów

W pięknej, neogotyckiej świątyni położonej w samym centrum Wałbrzycha, znajduje się zabytkowa renesansowa chrzcielnica. Kościół pw. Św. Aniołów Stróżów wybudowano w latach 1902-1904, wg projektu Alexisa Langera. Powstał on w miejscu, gdzie wcześniej istniał znacznie mniejszy kościół pd. wezwaniem św. Michała. Został on sfinansowany przez ród Czettritzów i wybudowany w 1440 roku na terenie ówczesnych Niemiec. Jako kościół katolicki obejmował swoim zasięgiem raptem 7 katolików! Dominującym wyznaniem na naszych ziemiach był w tamtym czasie luteranizm.

Pięknym i zachowanym zabytkiem, również ufundowanym przez Czettritzów w 1593, jest chrzcielnica z piaskowca z cynową pokrywą, typu saskiego z widocznymi cechami polichromii figuralnej. Postacie na niej przedstawione są nieproporcjonalne – ich ciała są wydłużone, głowy duże, relief głęboki. Zapewne 400 lat temu, kiedy były barwne, te dysproporcje nie były widoczne dzięki odpowiednio dobranej kolorystyce. Na czaszy zabytku uwidoczniono przedstawienia Chrystusa Zbawiciela, św. Marka, św. Łukasza, Mojżesza i św. Tomasza oraz podpisane nazwą i numerem wersu sceny z Ewangelii św. Marka i św. Mateusza oraz Pięcioksięgu: Grzech pierworodny (Rdz. 7), Arka Noego (Rdz. 7), Przejście przez Morze Czerwone i słup ognisty (Wyj. 14), Chrzest w Jordanie (Mt. 3, 13-17), Jezus w towarzystwie apostołów Piotra i Jakoba z dziećmi (Mk. 10, 13-17) oraz Ukrzyżowanie (Mk. 15, 22-37).

Czaszę podtrzymuje pięciu aniołów. Na stopie chrzcielnicy widnieją wizerunki czterech ewangelistów – Jana (Orzeł), Mateusza (Anioł), Marka (Lew) i Łukasza (Wół). Między nimi umieszczono na kuli ziemskiej podwójny krzyż z ornamentu okuciowego z inicjałami rodów fundatorów Dippranda von Czettritz und Neuhaus, Domus v. Nostitz, von Schoff i von Czettritz: DVN, DSC, DCZ, DCZ. Pełen opis wokół podstawy stopy chrzcielnicy uległ zniszczeniu, nie widać prawdopodobnego nazwiska twórcy obiektu. Można odczytać inskrypcję fundacyjną z datą powstania zabytku – 1593 rok. Sposób wyrzeźbienia postaci na czaszy i stopie wskazywać może na udział dwóch różnych autorów dzisiejszego zabytku.

Chrzcielnica została poddana konserwacji w 2017 roku, dzięki czemu odzyskała blask – naturalny kolor surowca mineralnego i złocenia uwypuklają jej szlachetne piękno. Do dziś pełni swoją należną funkcję podczas udzielania sakramentu Chrztu Świętego.

Źródło: Ludwig, B. Fundacje sakralne Czettritzów w Wałbrzychu i okolicach, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2014

Tekst: Marta Chrisidu

Nasi partnerzy