Fundusz Kościelny w Polsce: Wsparcie czy Kontrowersja?

Fundusz Kościelny, będący tematem gorących dyskusji, odgrywa kluczową rolę w finansowaniu działalności kościelnej w Polsce. Jego przyszłość jest obecnie przedmiotem publicznej debaty, co wywołuje liczne kontrowersje zarówno wśród zwolenników, jak i przeciwników.

Znaczenie i przyszłość Funduszu Kościelnego

Czy Fundusz Kościelny powinien zostać zlikwidowany?

Rozważania na temat przyszłości Funduszu Kościelnego w Polsce nabierają na sile wobec zapowiedzi jego likwidacji. Jakie zmiany mogą wyniknąć z tej decyzji?

Historia i znaczenie Funduszu Kościelnego

Fundusz Kościelny, będący tematem gorących dyskusji w Polsce, ma swoje korzenie w okresie PRL. Został utworzony w 1950 roku jako forma rekompensaty dla Kościoła Katolickiego i innych związków wyznaniowych za majątek ziemski, który został im odebrany przez władze komunistyczne. Od tego czasu Fundusz służy nie tylko Kościołowi Katolickiemu, ale także innym zarejestrowanym związkom wyznaniowym, wspierając ich działalność religijną, kultową oraz charytatywną.

Źródła finansowania Funduszu pochodzą głównie z budżetu państwa, co jest często przedmiotem kontrowersji. Wielu krytykuje fakt, że środki na działalność wyznaniową pochodzą z podatków wszystkich obywateli, niezależnie od ich przekonań religijnych. Mimo to, Fundusz odgrywa kluczową rolę w finansowaniu działań kościelnych, od utrzymania budynków sakralnych po działalność charytatywną.

Cele Funduszu Kościelnego są wielowymiarowe. Przede wszystkim, środki te są przeznaczone na wsparcie duchownych, utrzymanie obiektów sakralnych oraz finansowanie inicjatyw edukacyjnych i opiekuńczych prowadzonych przez różne wyznania. Fundusz wspiera także projekty mające na celu ochronę dziedzictwa kulturowego oraz zwalczanie patologii społecznych. Wszystkie te działania mają na celu nie tylko wspieranie kościołów, ale również realizację zadań publicznych, takich jak edukacja czy pomoc społeczna.

Kontrowersje wokół Funduszu nie ustają, a jego przyszłość jest obecnie niepewna. Rząd zapowiedział likwidację Funduszu w 2025 roku, co wywołało szereg reakcji zarówno ze strony kościołów, jak i opinii publicznej. Dyskusja na temat nowych form finansowania działalności wyznaniowej jest obecnie jednym z kluczowych tematów w polskim społeczeństwie.

Finansowanie kościołów w UE – różnorodność modeli

Finansowanie kościołów w krajach Unii Europejskiej różni się w zależności od ich historycznego i kulturowego kontekstu. W niektórych państwach, takich jak Grecja i Dania, kościoły są głównie utrzymywane przez państwo. W Grecji kościół prawosławny, a w Danii kościół luterański, traktowane są jako instytucje narodowe, pełniące ważne funkcje społeczne. W tych krajach duchowni często mają status urzędników państwowych.

 

Model grecki

Model duński

Podatek kościelny w Niemczech

Fundusz Kościelny w Polsce

 

– Wobec zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego warto przypomnieć najpierw, że powstał on jako forma rekompensaty dla kościołów i innych związków wyznaniowych za przejęte od nich przez Państwo nieruchomości ziemskie – czytamy w oświadczeniu bp Artura G. Mizińskiego, Sekretarza Generalnego Konferencji Episkopatu Polski. – (…) W związku z planami zastąpienia Funduszu innymi rozwiązaniami o charakterze prawno-podatkowym Kościół katolicki jest otwarty na dialog w tej sprawie. Gotowość do prowadzenia rozmów w powyższej kwestii wykazał już w latach 2012/2013.

Jeśli obecna sytuacja wymaga powrotu do prac nad zmianami obowiązujących przepisów dotyczących finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w naszym kraju należy zadbać, aby dokonywało się to w zgodzie z postanowieniami Konkordatu, a także konstytucyjną zasadą konsensualnej formy regulacji relacji między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Z Funduszu Kościelnego bowiem korzystają dziś wszystkie związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej.

Abp. Artur G. Miziński

Sekretarz Generalny , Konferencja Episkopatu Polski

Porównanie modeli finansowania kościołów w Europie

W Europie istnieje wiele różnych modeli finansowania działalności kościelnych, które odzwierciedlają unikalne uwarunkowania historyczne i kulturowe poszczególnych krajów. Od modelu greckiego, gdzie państwo pokrywa znaczną część kosztów utrzymania Kościoła Prawosławnego, po model niemiecki z 'podatkiem kościelnym’, który jest ściągany przez władze świeckie i przeznaczony na wsparcie kościołów. Każde z tych rozwiązań ma swoje zalety i wady, które są wynikiem długotrwałych procesów historycznych i społecznych w danym kraju.

0 a187642b 054a 4f42 b3f1 867bf0b30d27

Model partycypacyjny w większości krajów UE

Większość krajów Unii Europejskiej stosuje model partycypacyjny, w którym państwo współuczestniczy w finansowaniu kościołów i związków wyznaniowych. Ten model ma swoje korzenie w sekularyzacji dóbr kościelnych w Europie od XVIII wieku. W wyniku konfiskaty dóbr kościelnych, państwa europejskie ustanowiły różne formy wsparcia finansowego dla kościołów, na przykład poprzez wynagrodzenia dla duchownych czy tworzenie funduszy wspierających działalność wyznaniową. Podobne źródło ma polski Fundusz Kościelny, który również jest formą odszkodowania za pozbawienie Kościoła majątków przez komunistyczne państwo.

Podatek kościelny w krajach niemieckich

W krajach niemieckich, takich jak Niemcy czy Austria, Szwajcaria funkcjonuje system „podatku kościelnego”. Jest on ściągany od wiernych przez władze świeckie i przeznaczony na wsparcie kościołów. Wobec zapowiedzi likwidacji Funduszu Kościelnego należy zakładać, że właśnie model niemiecki będzie chciał zastosować w Polsce rząd KO-PSL-PL2050-Lewica. Niestety to rozwiązanie ma swoje wady, ponieważ wymaga deklaracji przynależności do Kościoła urzędom państwowym, co stanowi dane wrażliwe. Jednocześnie liczba podatników nie pokrywa się z rzeczywistą liczbą wiernych, wśród których mogą być osoby nie płacące podatków (dzieci, młodzież, osoby bezrobotne).

Argumenty za finansowym wspieraniem kościołów

Współczesne uzasadnienie dla finansowego wspierania kościołów w Europie wynika z zasady pomocniczości. Kościoły często pomagają państwu w realizacji jego zadań, takich jak pomoc społeczna, ochrona dziedzictwa kulturowego, edukacja, czy kształtowanie postaw obywatelskich.

Niezależnie od systemu prawnego danego państwa, istnieje kilka standardów finansowania kościołów na terenie UE, takich jak dotacje na działalność charytatywną, finansowanie szkolnictwa wyznaniowego, lekcji religii, kapelanów w instytucjach zamkniętych, ochrony dziedzictwa kulturowego oraz ulg podatkowych dla działalności kultowej.

 

 

 

Fundusz Kościelny, a może model grecki albo duński?

Każdy kraj Unii Europejskiej ma swój unikalny model finansowania kościołów, odściągający się na tle swojej konstytucji, historii i kultury. Porównanie modeli finansowania kościołów w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej pokazuje różnorodność podejść wynikających z historycznych i kulturowych uwarunkowań każdego kraju. O ile w Polsce obecny jest Fundusz Kościelny, o tyle inne kraje stosują rozmaite metody, od podatku kościelnego po modele bardziej oparte na dobrowolnych składkach wiernych.

Ta różnorodność odzwierciedla złożone relacje między państwem a kościołem na przestrzeni historii i kultur europejskich. Polska nie jest wcale liderem finansowania Kościoła ze środków budżetowych w UE, gdzie przodują Dania i Grecja. W tym drugim kraju 95 proc. wydatków Kościoła Grekokatolickiego pokrywa państwo. Z kolei Kościół Luterański w Danii jest finansowany z zarówno z budżetu państwa jak i z obowiązkowych składek wierzących obywateli..

wAkcji24.pl Ekonomia /WDW źródło AI/ 14.04.2024