Dla wielu obserwatorów euro w Bułgarii to nie tylko kwestia wymiany pieniędzy. Choć formalnie od 1 stycznia 2026 r. euro jest prawnym środkiem płatniczym, a okres równoległego obiegu z lewem potrwa do końca stycznia (z kolejnymi etapami wymiany do czerwca), to już wcześniej kraj w zasadzie stracił autonomię swojej polityki walutowej. Lew był już od 1999 r. sztywno powiązany z euro (kurs 1 EUR = 1,95583 BGN), a od 2020 r. Bułgaria funkcjonowała w mechanizmie ERM II — co de facto oznaczało, że polityka monetarna była zdeterminowana przez Europejski Bank Centralny (EBC) bez prawa głosu w decyzjach kierujących strefą euro. Przyjęcie euro formalizuje ten stan — ale przede wszystkim daje Bułgarii głos przy stole decyzji w EBC, czego wcześniej nie miała.

To właśnie ten wymiar jest często niedoceniany: realna polityka walutowa została już wcześniej ograniczona, a wejście do euro staje się bardziej krokiem instytucjonalnym niż ekonomicznym.

Publiczne nastroje wobec wejścia do strefy euro w Bułgarii są wyraźnie podzielone, co stanowi jeden z najważniejszych elementów debaty publicznej w ostatnich miesiącach.

Według badania BNR, 57% Bułgarów jest zasadniczo przeciw przyjęciu euro, a tylko 39 % je popiera. Wielu respondentów kojarzy euro przede wszystkim ze wzrostem cen i utratą kontroli nad narodową polityką gospodarczą.

Inne analizy, cytowane w bułgarskich mediach, wskazują na obawy konsumentów: „71% respondentów boi się, że ceny wzrosną po wprowadzeniu euro”. Jednocześnie „69% firm popiera euro, a 60% przedsiębiorców uważa, że przyjęcie euro wzmocni integrację Bułgarii z UE” — co pokazuje, że nastroje przedsiębiorców i ogółu społeczeństwa różnią się znacząco. 

Te rozbieżności oddają głębszą prawdę o bułgarskiej debacie: biznes i część elit widzi korzyści w euro, ale duża część społeczeństwa lęka się efektów gospodarczych na własnej kieszeni — szczególnie cen i realnej stopy życiowej.

W debacie publicznej pojawiły się także bardzo silne głosy ekonomistów. Georgi Papazow, znany krytyk euro, przestrzegał w rozmowie z BNR: „może być pierwszym krokiem ku ostatecznemu upadkowi Bułgarii”, a także że wejście do strefy euro „zatopi Bułgarię szybciej niż Grecję” — cytaty mocne i nie pozostawiające wątpliwości co do jego sceptycyzmu. 

Takie opinie, przetłumaczone przez media bułgarskie, pokazują, że część ekspertów ekonomicznych widzi w euro poważne ryzyka, zwłaszcza jeśli chodzi o reakcje rynków, bezpieczeństwo socjalne i elastyczność polityki gospodarczej w kryzysach.

W kontrze do tego stanowiska stoją oficjalne głosy rządowe i instytucjonalne, które zaznaczają, że wejście do strefy euro nie obniża bezpieczeństwa gospodarki, a wręcz przeciwnie — umacnia ją w dłuższym horyzoncie.

Z oficjalnych źródeł, w tym przemówień przedstawianych podczas uroczystości związanych z euro, płynie jasna narracja o korzyściach dla gospodarki. Bułgarski rząd i Europejski Bank Centralny podkreślają, że „wszystkie sektory bułgarskiej gospodarki skorzystają na przyjęciu euro” oraz że „Siła nabywcza bułgarskich obywateli wzrośnie, bo zyskają dostęp do bardziej stabilnej waluty i niższych stóp procentowych”. Cytowany w wystąpieniu EBC przekaz rządowy podkreśla właśnie te długoterminowe przewagi.

Przemawiając w kontekście historycznym, zwolennicy wskazują też, że Bułgaria była związana z euro długie lata (poprzez sztywny kurs), a teraz zyskuje realny wpływ na politykę monetarną poprzez reprezentację w EBC. To argument techniczny, ale kluczowy dla lepszego zrozumienia sytuacji: nie chodzi tylko o zmianę pieniędzy, ale o miejsce w architekturze decyzyjnej Europy.

Wejście Bułgarii do strefy euro przebiegało w atmosferze głębokich kontrowersji politycznych. Jednym z głównych punktów spornych była kwestia braku referendum, które przeciwnicy euro uważali za konieczne przy tak fundamentalnej zmianie.

Prezydent Rumen Radew w swoich wystąpieniach określał przyjęcie euro jako „strategiczny wybór dokonany w kontrowersyjnym momencie” i podkreślał, że „powinien być poprzedzony referendum, ale elita polityczna zdecydowała się nie słuchać obywateli” — to stanowisko mocno łączy narrację ekonomiczną z demokratyczną kwestią legitymizacji tak poważnej decyzji.

Przeciwnicy — w tym polityczne środowiska takie jak partia Revival — argumentowali, że euro oznacza utracenie suwerenności narodowej, kontroli nad gospodarką i symboliczny cios dla tożsamości. W trakcie masowych protestów wyrażano sprzeciw wobec tego kroku, często w bardzo emocjonalnych i symbolicznych formach.

Niektórzy obserwatorzy zwracają też uwagę, że polityczny kryzys i niestabilność rządu czyniły debatę o euro jeszcze ostrzejszą, co wpłynęło na brak szerokiego konsensusu społecznego i politycznego.

Jednym z kluczowych pytań jest to, co realnie zmieni się w codziennym życiu Bułgarów po euro. W praktyce gospodarczej najważniejsze punkty to:

• Usunięcie kosztów przewalutowania – szczególnie ważne dla przedsiębiorstw prowadzących wymianę handlową w strefie euro i usług turystycznych.

• Brak ryzyka kursowego – eliminacja konieczności wymiany waluty to większa przewidywalność transakcji transgranicznych.

• Płatności i kredyty – dla obywateli możliwy dostęp do produktów finansowych w euro, co może wpływać na warunki kredytowania i oszczędzania.

Równocześnie konsumenci niepokoją się o efekt zaokrągleń i wzrost cen, który był obserwowany w innych krajach po euro — nawet jeżeli dane makroekonomiczne nie wykazują trwałej inflacji. — obawy te odzwierciedlają wysokie odsetki ankietowanych, którzy spodziewają się wyższych cen po wprowadzeniu euro.

Wchodząc w 2026 rok, Bułgaria stoi na rozdrożu symbolicznego triumfu i społecznego niepokoju. Z jednej strony, formalne wejście do strefy euro jest długoterminowym krokiem integracyjnym, który historycznie kończy etap prowadzenia własnej polityki kursowej bez faktycznych narzędzi do jej kształtowania. Z drugiej — prawie połowa społeczeństwa obawia się negatywnych efektów i odczuwa brak jasnej legitymacji społecznej dla tej decyzji.

Dla przedsiębiorców i części elit gospodarczych europejska waluta to szansa na rozwój i łatwiejsze funkcjonowanie w jednolitym rynku. Dla sceptyków — to utratę symbolicznej suwerenności i ryzyko ekonomiczne, które łatwo może być wykorzystywane w politycznej narracji krytyków. Dla Polaków – wyższe ceny podczas letnich wakacji w jednej z ulubionych destynacji.

wAkcji24.pl | Ekonomia | MOK | Na zdjęciu: Sofia, Bułgaria. Fot. Yassen Kounchev | 2.01.2026