Na początek wyjaśnimy więc czym są odpady, w świetle ustawy o odpadach, oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest obowiązany. W kategorii tej zawiera się również kategoria odpadów komunalnych, które ustawa o odpadach definiuje następująco: są to odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.

W tej samej ustawie podana jest również definicja  gospodarowania odpadami. Gospodarka odpadami oznacza wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami. Poprzez gospodarowanie odpadami rozumie się zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, a także m.in. późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów.

 Gospodarka odpadami – problem stary jak świat

Problematyka gospodarki odpadami ze względu na ich ilość, zróżnicowany skład i właściwości jest wielce złożona a zarazem skomplikowana. Wynika to głównie z dwóch aspektów ściśle ze sobą powiązanych. Pierwszy dotyczy wzrostu masy odpadów wraz ze zwiększającą się liczbą ludności, rozwojem gospodarczym, a także wzrostem dobrobytu społeczeństwa. Drugi zaś jest związany z uciążliwością i zagrożeniem ze strony odpadów, szczególnie niebezpiecznych dla środowiska, a tym samym dla człowieka. Często nie zdajemy sobie sprawy, że co roku statystyczny Polak wytwarza nawet 315 kg śmieci. Każdy z nas zużywa średnio 66 plastikowych butelek, 60 kg papieru i 50 puszek. Aż 250 kg – tyle średnio ważą opakowania, w których w ciągu roku każdy z nas przynosi produkty do domu. W efekcie odpady stają się coraz większym problemem środowiskowym. Wiele odpadów trafia nie tam, gdzie trzeba. Na przykład porzucona w lesie plastikowa butelka rozłoży się nawet po 1000 latach, reklamówka potrzebuje na to od 100 do 450 lat, guma do żucia zniknie po 5 latach, a styropianowa tacka do żywności po 500 latach.

Gospodarka odpadami – wyzwanie cywilizacyjne

Gospodarka odpadami jest jednym z najpoważniejszych problemów dotyczących współczesnej cywilizacji. Polskie i unijne prawo określa działania dotyczące rozwiązywania problemów wynikających z negatywnych wpływów odpadów wytwarzanych przez ludzi zarówno w jednostkach przemysłowych, jak również w gospodarstwach domowych. W myśl przepisów proces gospodarowania odpadami można podzielić na etapy:

– gromadzenie,

– transport,

– unieszkodliwianie,

– recykling,

– monitorowanie odpadów powstających w wyniku działalności człowieka i innych działań.

Ze względu na miejsce powstawania odpady dzielimy na:

– odpady przemysłowe,

– komunalne.

Odpady stałe mogą być zagospodarowane na wiele sposobów i przy wykorzystaniu różnych technologii, obecnie gospodarowanie odpadami opiera sie głównie o trzy metody: 

–       koncentracja i ograniczenie szkodliwości odpadów do ograniczonego obszaru czyli tzw. składowanie: proces polegający na składowaniu odpadów bez ich przetwarzania.,

–       unieszkodliwiane odpadów przy wykorzystaniu metod biologicznych, chemicznych, fizycznych. Do tej kategorii możemy zaliczyć nastepujące technologie: spalanie, kompostowanie, biosuszenie, zgazowanie,

–       pozyskiwanie cennych produktów i surowców z odpadów – poprzez recykling lub przetworzenie czyli segregacja i przetwarzanie odpadów w nadające się do ponownego wykorzystania materiały i produkty.

Segreguj, odzyskuj, oszczędzaj! Jak zmniejszyć ilość produkowanych śmieci?

Zalegające śmieci to problem każdego z nas. Wraz z rozwojem gospodarczym powstaje ich coraz więcej, co stanowi realne zagrożenie dla środowiska oraz dla naszego zdrowia. Poza segregacją i recyklingiem na szeroką skalę, warto zacząć od własnego domu i skutecznie ograniczać ilość wytwarzanych śmieci. Gospodarka odpadami niesie za sobą wiele korzyści, których nie zawsze jesteśmy świadomi albo uznajemy je za mało istotne, niedotyczące bezpośrednio nas samych. Niemniej rozdzielając odpady w gospodarstwie domowym, minimalizujemy zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Natomiast inną zaletą segregacji odpadów jest pozyskiwanie surowców wtórnych, co skutkuje mniejszym zużyciem zasobów naturalnych. Nie bez znaczenia jest fakt, że selektywna zbiórka odpadów jest też po prostu tańsza.

Na czym polega gospodarowanie odpadami?

Najogólniej mówiąc gospodarowanie odpadami jest sekwencją procesów związanych ze zbieraniem, transportem i przetwarzaniem odpadów. Zalicza się do niej również nadzór nad tego typu działaniami oraz dalsze działania dotyczące miejsc unieszkodliwiania odpadów. W zakresie gospodarowania odpadami mieści się także działalność sprzedawców odpadów lub pośredników w obrocie odpadami. Warto zwrócić uwagę, że w świecie przyrody nie istnieje pojęcie śmieci. Wszystkie szczątki, odchody, a nawet pyły i muł rzeczny podlegają cyklicznym przemianom nazywanym krążeniem materii. Tylko człowiek produkuje odpady, których przyroda nie może przetworzyć lub trwa to niezmiernie długo. Mądre gospodarowanie odpadami jest naszym obowiązkiem. Przeciętny Polak wytwarza rocznie około 300 kg odpadów komunalnych. W skali kraju stanowi to 12 mln ton w ciągu roku.

Jakie są etapy gospodarowania odpadami?

Pierwszym krokiem jest świadoma segregacja w każdym domu czy firmie. Następnie poszczególne frakcje odpadów przekazywane są do odpowiednich instytucji, które w prawidłowy sposób poddają je procesom odzysku lub recyklingu. Cały proces gospodarki odpadami jest to zatem wytwarzanie, transportowanie, zbieranie, składowanie oraz przetwarzanie odpadów, a także nadzór nad ilością powstających odpadów oraz ich prawidłowym utylizowaniem. Polityka przetwarzania odpadów ma na celu ponowne wykorzystywania materiałów przekształcając odpady z uciążliwości w zasoby. W całym procesie gospodarowania odpadami można wyliczyć pięć kroków: redukcja odpadów u źródła, ponowne wykorzystanie materiałów, recykling, odzyskiwanie energii i składowanie. Priorytetem jest więc w pierwszej kolejności zapobieganie powstawania odpadów, natomiast ich składowanie traktowane jest jako ostateczność.

Jaka jest różnica między odpadami komunalnymi a przemysłowymi?

Odpadami komunalnymi są śmieci powstające w gospodarstwach domowych lub obiektach użyteczności publicznej. Natomiast warto zdawać sobie sprawę, że odpady przemysłowe wytwarzane są nie tylko przez fabryki, ale także szpitale, magazyny, zakłady budowlane czy warsztaty samochodowe. Szczególną odmianą są odpady niebezpieczne, które po przedostaniu się do środowiska naturalnego mogą stanowić zagrożenie dla ludzi i zwierząt. Z danych dotyczących roku 2021 wynika, że blisko 90% produkowanych w Polsce odpadów to właśnie odpady przemysłowe. Niemal połowa z nich składowana jest bez przeprowadzonego wcześniej procesu recyklingu. Wracając do odpadów komunalnych trzeba przypomnieć, że do 2030 r. w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej poddawane recyklingowi ma być co najmniej 60% wyprodukowanych odpadów komunalnych rocznie. Dlatego też selektywne zbieranie odpadów komunalnych przynosi same korzyści nie tylko dla społeczeństwa, ale i środowiska. W ten sposób przyczyniamy się do ograniczania eksploatacji surowców, zmniejszenia ich wydobycia oraz do wykorzystywania surowców wtórnych w produkcji. Selektywna zbiórka odpadów przynosi więc wymierne korzyści ekonomiczne nie tylko globalnie, lecz również dla poszczególnych gospodarstw domowych. Opłaty za odbieranie odpadów selektywnie zebranych są niższe, dodatkowo mieszkańcy mogą liczyć na obniżenie opłaty w przypadku posiadania kompostownika.

wAkcji24.pl | Ekonomia | NWW, SFI | 25.06.2024