Objawienie Pańskie przypomina, że Chrystus przyszedł do wszystkich ludzi – także do tych, którzy byli poza ludem wybranym. Zaznaczając drzwi naszych domów poświęconą kredą, symbolicznie włączamy codzienne życie rodziny w światło, które Betlejem rozbłysło dla całego świata. To moment sprzyjający odnowie duchowej, modlitwie wspólnej i oddaniu naszej codzienności Bożej Opatrzności.

Najczęściej spotykane wyjaśnienie napisu C+M+B odnosi się do imion Mędrców: Kacpra, Melchiora i Baltazara. Ta interpretacja jest zakorzeniona w tradycji i pozostaje poprawna. Jednak Kościół przypomina, że pierwotny sens tego zapisu sięga głębiej. Litery te są skrótem łacińskiego wezwania Christus Mansionem Benedicat, czyli: „Niech Chrystus błogosławi ten dom”.

Warto także zwrócić uwagę na znaki umieszczane między literami i cyframi roku. Nie są to matematyczne plusy, lecz krzyże – wyraźne odniesienie do Krzyża Chrystusa, który stanowi centrum chrześcijańskiej wiary i źródło zbawienia. Poprawny zapis na drzwiach w tym roku brzmi więc: 20 + C + M + B + 26.

Słowo „Epifania” pochodzi z języka greckiego i oznacza „objawienie” lub „ukazanie się”. Istotą tej uroczystości jest dziękczynienie Bogu za to, że nie pozostał dla człowieka nieznany, lecz wszedł w ludzką historię, objawiając się światu przede wszystkim przez swojego Syna. 

Epifania należy do najstarszych świąt chrześcijańskich. Pokłon Mędrców ze Wschodu odczytywany jest jako znak, że Chrystus przyszedł do wszystkich narodów, nie tylko do Izraela. Przyniesione przez nich dary miały głęboką symbolikę: złoto wskazywało na królewską godność Jezusa, kadzidło na Jego boskość, a mirra zapowiadała cierpienie i śmierć. 

Kreda jako znak wiary

Sam gest oznaczania drzwi ma jednak znacznie głębsze biblijne korzenie. W Księdze Wyjścia czytamy, że Izraelici naznaczali odrzwia krwią baranka paschalnego, aby ochronić swoje domy przed aniołem śmierci. Chrześcijaństwo widzi w tym zapowiedź ofiary Chrystusa – prawdziwego Baranka, którego krew przynosi zbawienie. Z tego powodu znak wiary umieszczany na drzwiach jest wyrazem zaufania Bogu i zawierzenia Mu całego domu.

Z czasem utrwaliła się także interpretacja odczytująca napis jako modlitwę o Boże błogosławieństwo: Christus Mansionem Benedicat – „Niech Chrystus błogosławi to mieszkanie”. Ludowa pobożność połączyła jednak litery z imionami Trzech Króli, co sprawiło, że właśnie oni stali się najbardziej rozpoznawalnymi postaciami święta Epifanii, zwłaszcza w polskiej tradycji.

Kadzidło – znak Bożej obecności

Nieodłącznym elementem obchodów Objawienia Pańskiego było dawniej okadzanie domów. Choć zwyczaj ten dziś praktykowany jest rzadziej, warto do niego powrócić. Dym kadzidła symbolizuje obecność Boga, modlitwę wznoszącą się ku niebu oraz duchową ochronę przed złem – znak szczególnie wymowny w świecie, który coraz częściej odchodzi od sacrum.

Dawne obchody Epifanii obfitowały w liczne zwyczaje: kolędnicy odwiedzający domy, święcenie złota czy charakterystyczne wypieki, takie jak ciasto migdałowe. Wiele z tych tradycji zanikło, ale pojawiły się nowe formy przeżywania tego dnia. Przykładem są orszaki Trzech Króli, które od lat przechodzą ulicami polskich miast, stając się publicznym świadectwem wiary.

Błogosławieństwo domu w Uroczystość Objawienia Pańskiego jest prostą formą liturgii rodzinnej, w której rodzina występuje jako „Kościół domowy”. Obrzęd najlepiej rozpocząć przy drzwiach wejściowych. Jedna osoba – najczęściej głowa rodziny – czyni znak krzyża i wypowiada słowa: „Pokój temu domowi”. Następnie odmawia się modlitwę nawiązującą do drogi Mędrców oraz do darów, które złożyli Dzieciątku: złota, kadzidła i mirry.

Kolejnym etapem jest pokropienie pomieszczeń wodą święconą. W tym czasie można wspólnie odmówić „Ojcze nasz”, „Magnificat” lub inną modlitwę dziękczynną. Na zakończenie następuje zapis kredą na drzwiach wejściowych. To nie jest zwykły znak ani dekoracja, lecz duchowa pieczęć – modlitewna prośba, aby w nadchodzącym roku w domu panowały Boże dary: zdrowie, czystość serca, siła w walce z grzechem, pokora i wzajemna dobroć.

wAkcji24.pl | Wiara | Maria Nicińska |obraz: Ideogram  06.01.2025