Catherine De Bolle podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos zapowiedziała kolejne rozmowy z firmami technologicznymi, takimi jak Apple, Meta czy Signal. Europol stawia sprawę jasno: brak dostępu do zaszyfrowanych danych utrudnia skuteczne ściganie przestępców, zwłaszcza tych działających w środowisku cyfrowym. „Anonimowość nie jest prawem fundamentalnym” – twierdzi De Bolle, sugerując, że technologia nie powinna być barierą w walce z przestępczością.

Według Europolu, szyfrowanie komunikacji przez platformy takie jak WhatsApp czy Signal uniemożliwia skuteczne prowadzenie dochodzeń. Agencja powołuje się na przypadki, w których dostęp do zaszyfrowanych wiadomości – na przykład po złamaniu zabezpieczeń aplikacji EncroChat czy Sky ECC – doprowadził do setek aresztowań i skazania przestępców. Przykładem jest belgijski proces, w którym ponad 100 osób usłyszało wyroki właśnie dzięki odszyfrowanym wiadomościom.

Giganci technologiczni, tacy jak Apple czy Meta, nie pozostają jednak bierni. Wielokrotnie argumentowali, że kompromis w kwestii szyfrowania zagraża prywatności i bezpieczeństwu użytkowników. Wprowadzenie „tylnych drzwi” do aplikacji, jak tego oczekuje Europol, mogłoby zostać wykorzystane przez cyberprzestępców i państwa autorytarne.

Apple próbowało wcześniej współpracować z organami ścigania w walce z wykorzystywaniem dzieci, jednak inicjatywy te zostały porzucone po ostrym sprzeciwie organizacji zajmujących się ochroną prywatności. Kraje takie jak Niemcy również wyrażają sceptycyzm wobec pomysłów większego nadzoru nad komunikacją obywateli, co blokuje prace legislacyjne nad przepisami dotyczącymi zwalczania wykorzystywania dzieci.

Argumentacja Europolu ma swoje mocne strony. W cyfrowym świecie przestępczość coraz częściej przenosi się do przestrzeni online. Cyberataki, handel narkotykami, terroryzm – to wszystko odbywa się za pomocą zaszyfrowanych komunikatorów. Europol, mający na celu ochronę obywateli i demokracji, wskazuje na konieczność dostosowania narzędzi śledczych do nowej rzeczywistości.

Z drugiej strony, krytycy ostrzegają, że walka z przestępczością nie powinna odbywać się kosztem podstawowych praw i wolności. Szyfrowanie to nie tylko narzędzie przestępców, ale przede wszystkim mechanizm ochrony prywatności obywateli, w tym dziennikarzy, działaczy opozycyjnych czy ofiar represji politycznych.

Catherine De Bolle argumentuje, że „bez możliwości dekodowania wiadomości nie da się chronić demokracji”. Jednak czy demokrację można obronić poprzez jej ograniczenie? To pytanie, które od lat dzieli opinię publiczną, polityków i ekspertów. Z jednej strony, bezpieczeństwo obywateli jest jednym z kluczowych obowiązków państwa. Z drugiej strony, historia pokazuje, że systemy inwigilacyjne często wymykają się spod kontroli i są wykorzystywane do celów politycznych.

Działania Europolu pokazują, że presja na ograniczenie szyfrowania rośnie. Coraz częściej padają argumenty o „społecznej odpowiedzialności” firm technologicznych. Problem w tym, że „społeczna odpowiedzialność” w oczach urzędników może być różnie interpretowana, a ryzyko nadużyć w systemach masowej inwigilacji jest ogromne.

Europol, oprócz dostępu do zaszyfrowanych danych, chce również rozszerzyć zastosowanie sztucznej inteligencji w swoich działaniach. Agencja ma już gigantyczne bazy danych wykorzystywane do walki z terroryzmem, handlem narkotykami czy oszustwami finansowymi. Jednak, jak zauważa De Bolle, zwiększenie wykorzystania AI wymaga nowych regulacji prawnych, a to z kolei wywołuje obawy związane z ochroną prywatności i ryzykiem błędów technologicznych.

wAkcji24.pl | Ekonomia | MNS źrodło: Financial Times | Komentarz: Judyta Światłowska |Ilustracja: Ideogram| 20.01.2024