Na wstępie prowadzący, red. Miłosz Manasterski, przywołał dane, które wywołały żywą reakcję panelistów: w Polsce jedynie 0,6 proc. obywateli należy do partii politycznych, podczas gdy w Niemczech to 1,4 proc., a w Stanach Zjednoczonych – aż 11–13 proc. populacji. Dla porównania, w czasach PRL-u dziesięć milionów Polaków należało do „Solidarności”. Pytanie, czy współcześni katolicy są zbyt bierni, stało się osią całej debaty.

Ks. Tadeusz Faryś przyznał: „Zaangażowanie ludzi świeckich w życie polityczne jest dziś bardzo ograniczone. Wybory mobilizują, ale między wyborami milczymy. A przecież wiara i obywatelska odpowiedzialność muszą iść razem (…) Dziś, by zapisać się do Solidarności, potrzeba heroizmu. Ludzie wciąż wierzą, ale boją się okazać to publicznie.”

Ksiądz Tadeusz Faryś mówił też o potrzebie współpracy duchownych i świeckich w sferze publicznej:„Kościół nie żyje w próżni. Ma obowiązek prześwietlać projekty polityczne pod kątem etycznym i moralnym. Tak jak rodzice ostrzegają dzieci przed złem, tak pasterze muszą ostrzegać wiernych. Ksiądz nie może mówić: „głosujcie na tego”, ale musi przypominać, które wartości są chrześcijańskie.”

Uczestnicy wskazywali szereg przyczyn niskiego zaangażowania. Poseł Marcin Gwóźdź zwrócił uwagę na negatywne dziedzictwo PRL-u:

„W Polsce członkostwo w partii politycznej wciąż kojarzy się źle. Pokutują wspomnienia jednej słusznej partii z PRL-u. Polakom przez lata wmawiano, że nie powinni mieć poglądów, że powinni być ‘liberalni’ – czyli otwarci na wszystko, co przychodzi z Zachodu. Polskość to nienormalność, to słyszeliśmy od wielu polityków. A my, niestety, jako Polacy w to uwierzyliśmy. Już dzisiaj wiele osób mówi, że nie czuje się Polakami, tylko czuje się Europejczykami. Oczywiście, my jesteśmy Europejczykami, ale przede wszystkim jesteśmy Polakami i na tym nam powinno, w szczególności zależnie od naszej tożsamości, ale jeżeli mówimy o tożsamości, to też jedno wypływa z drugiego naszych chrześcijańskich, katolickich korzeniach, bo przecież na tym został zbudowany fundament polskości. A przecież fundamentem polskości są korzenie chrześcijańskie.” – mówił poseł Marcin Gwóźdź.

Ksiądz Tadeusz Faryś dodał, że społeczeństwo zostało zatomizowane i pozbawione wspólnotowego ducha:

„Kiedyś ludzie potrafili się porozumiewać bez telefonów i Internetu. Dziś żyjemy obok siebie, a nie ze sobą. Skoro nawet w rodzinach trudno rozmawiać o wyborach, tym bardziej trudno w parafiach”. Według kapłana, również duchowieństwo zmaga się z lękiem i przeciążeniem: „Księża są zapracowani, zmęczeni, obawiają się, że każde odniesienie do życia społecznego zostanie nazwane ‘politykowaniem’. Tymczasem ich obowiązkiem jest mówić o moralnych konsekwencjach decyzji politycznych”.

Wątek roli Kościoła w życiu publicznym powracał wielokrotnie. Ks. Tadeusz Faryś przypomniał, że misją Kościoła nie jest rządzenie, lecz formowanie sumień: „Kościół nie żyje w próżni. Ma obowiązek prześwietlać życie polityczne pod kątem etycznym i moralnym. Ksiądz nie może mówić ‘głosuj na tego’, ale musi przypominać, które wartości są chrześcijańskie.”

Przypomniano również historyczny kontekst działania Kościoła w państwie — od Konstytucji 3 maja, przez obecność księży w parlamencie II RP, po duchowe i materialne wsparcie dla opozycji w PRL-u. Dziś, jak zauważono, listy pasterskie episkopatu często nie są czytane w parafiach, a głos Kościoła w sprawach publicznych staje się coraz słabszy. „To nie jest kwestia braku nauczania, ale odwagi w jego przekazywaniu” – podsumował prowadzący, red. Miłosz Manasterski.

Radna m. Wałbrzycha, Beata Mucha, wskazała na rodzinę jako kluczowe środowisko formowania postaw obywatelskich i religijnych: „Rodzina jest podstawą. Jeśli młody człowiek nie widzi wiary w domu, nie zobaczy jej w życiu publicznym. Widzieliśmy przez lata, jak w mediach i szkołach po cichu wchodziła propaganda laicka. Teraz wreszcie widać przebudzenie – młodzi wracają na marsze, do kościołów, na spotkania patriotyczne. Widzą, że to, co pokazują media, nie jest prawdą”. 

Beata Mucha uważa, że perspektywy samorządowca wiara i służba publiczna są nierozerwalne:„Nie wyobrażam sobie być politykiem, a jednocześnie nie kierować się nauką Kościoła. To jest jak oddychanie. Dla mnie bycie w samorządzie to naturalne przedłużenie tego, w co wierzę.”

Radna Beata Mucha podkreśliła też, że duchowieństwo i świeccy muszą działać razem:„Księża mówią nam: pomagajcie nam, a my im odpowiadamy: bez was nic nie zrobimy. Musimy być razem, bo tylko razem możemy obronić wiarę w przestrzeni publicznej”., Poseł Marcin Gwóźdź wskazał też, że katolicy w polityce potrzebują wsparcia ze strony Kościoła: „Jako politycy też jesteśmy pod presją. Każda decyzja jest oceniana. Dlatego potrzebujemy wsparcia duchowego – słowa ‘trzymaj się, modlimy się za ciebie’. To daje siłę, żeby działać uczciwie.”

Paneliści poruszyli również praktyczne aspekty relacji Kościoła z państwem. Prowadzący zwrócił uwagę, że Kościół jest często traktowany jak podmiot gospodarczy, a nie duchowa instytucja wspólnotowa. Wiele rozwiązań prawnych i podatkowych, mimo, że są przedstawiane zupełnie odwrotnie, jest Kościoła skrajnie niekorzystnych. 

Poseł Marcin Gwóźdź wskazał: „Taryfy prądu, stawki VAT czy kwestie dotacji dla zabytków to nie są przywileje Kościoła, ale ochrona dziedzictwa i kultury. Brakuje tylko jasnego komunikowania tego społeczeństwu”. Beata Mucha dodała: „Dialog to podstawa. Trzeba siadać do stołu, mówić otwarcie, czego potrzebujemy i co możemy dać. Bez szczerej rozmowy rodzi się nieufność.”

Wśród głosów panelistów często powracał motyw nadziei. Beata Mucha zauważyła „budzenie się” młodego pokolenia: „Widzę coraz więcej młodych ludzi na marszach i nabożeństwach. Zaczynają rozumieć, że wiara to nie slogan, ale wybór drogi”. Poseł Marcin Gwóźdź dodał: „Przyjdzie czas, gdy ludzie przestaną wstydzić się swojej wiary. Wahadło historii zawsze wraca w stronę dobra.” A ks. Tadeusz Faryś zakończył z przesłaniem: „To nieuniknione, że politycy będą krytykowani, gdy podają rękę księżom, a księża – gdy rozmawiają z politykami. Ale bądźmy normalni. Walczmy o braterstwo. Zadaniem Kościoła jest mówić prawdę, a świeckich – nie bać się tej prawdy słuchać.”

Debata w Świdnicy pokazała, że Kościół i wspólnota świeckich mają dziś wspólne zadanie: przezwyciężyć lęk, obojętność i wzajemne milczenie. Potrzebny jest pogłębiony dialog – nie o władzę, ale o kształt duchowego i moralnego porządku życia publicznego. Jak podsumował ks. Faryś: „Kościół nie zajmuje się polityką, ale jeśli polityka zajmuje się Kościołem, musimy odpowiedzieć – z miłością, ale stanowczo”.

wAkcji24.pl | Wiara | MOK | Zródło: Sudeckie Forum Inicjatyw | Fot. Diecezjalna Agencja Informacyjna | 20.11.2025