Rzecznik Konferencji Episkopatu Polski, ks. Leszek Gęsiak SJ, przypomniał z okazji obchodzonego 21 września Dnia Środków Społecznego Przekazu, że słowa kierowane do odbiorców powinny pomagać w spokojnym i świadomym odczytywaniu rzeczywistości. Powinny też zachęcać do refleksji, poszukiwania prawdy oraz prowadzenia dialogu. Jak podkreślił, takie podejście sprawia, że komunikacja może stać się narzędziem budowania pokoju. W Kościele w Polsce ten dzień obchodzony jest zawsze w trzecią niedzielę września.

Ks. Gęsiak zauważył, że w ostatnich miesiącach i tygodniach jesteśmy świadkami coraz większych napięć i sporów w życiu politycznym i społecznym. Wskazał, że dziennikarze i pracownicy mediów bywają wciągani w te konflikty i nierzadko stają po stronie jednej ze stron. Tymczasem – jak zaznaczył – istotą komunikacji powinno być zachowanie bezstronności, rzetelne przedstawianie faktów i uwzględnianie różnych punktów widzenia. Właśnie w takim ujęciu przekaz medialny może stać się przestrzenią spotkania i dialogu.

Nawiązując do orędzia papieża Franciszka na tegoroczny Dzień Środków Społecznego Przekazu, rzecznik przypomniał, że Ojciec Święty podkreśla konieczność promowania komunikacji pozbawionej wrogości, która rozwija kulturę troski i prowadzi do budowania mostów między ludźmi. Ks. Gęsiak dodał, że w tym sensie media mogą stać się także przestrzenią pojednania.

„Nie chodzi o to, by poprzez przekaz medialny pogłębiać konflikty, powielać stereotypy czy szerzyć dezinformację” – wyjaśnił rzecznik KEP. Jego zdaniem, ważne jest, by informacje były rzetelne, spokojne, pozbawione emocjonalnego języka pogardy i uprzedzeń, a jednocześnie ukierunkowane na budowanie porozumienia. Słowa – jak podkreślił – powinny ułatwiać odbiorcom właściwe rozumienie otaczającej ich rzeczywistości, inspirować do dialogu i refleksji, a nie budzić gniewu czy lęku. Takie podejście czyni komunikację narzędziem pokoju, odpowiedzialności i troski o dobro wspólne.

Ks. Gęsiak wskazał również, że przekaz chrześcijański powinien dawać ludziom nadzieję. Nie oznacza to zakłamywania czy upiększania rzeczywistości, ale unikanie jednostronnego ukazywania tylko tego, co złe. Media powinny dostrzegać i promować dobro, które istnieje również w świecie pełnym konfliktów i niechęci. Rzecznik przypomniał słowa papieża Franciszka, który zachęca, by „opowiadać historie niosące nadzieję”, ponieważ one przywracają wiarę w dobro, piękno i prawdę.

Po raz pierwszy Dzień Środków Społecznego Przekazu obchodzono na polecenie Pawła VI w niedzielę 7 maja 1967 r.; 1 maja tego samego roku papież ogłosił z tej okazji orędzie. Od tamtego momentu papież z wyprzedzeniem ogłasza hasło przypadające na kolejne obchody tego dnia, a następnie wygłasza orędzie. Początkowo taki dokument ukazywał się tuż przed samymi obchodami tego dnia, ale podczas 20. obchodów Dnia Środków Społecznego Przekazu, czyli od 1986 roku obowiązuje zwyczaj, że Ojciec Święty wygłasza swoje orędzie 24 stycznia, kiedy to Kościół katolicki wspomina św. Franciszka Salezego, który jest patronem pisarzy katolickich i dziennikarzy. Hasło ogłaszane jest w dniu 29 września, w święto świętych archaniołów Michała, Rafała i Gabriela – św. Gabriel Archanioł jest  patronem radiowców. 

To wyprzedzenie czasowe daje episkopatom i diecezjom czas na odpowiednie przygotowanie własnych obchodów Dnia, uwzględniając treść papieskiego przesłania. 

Paweł VI ogłosił 12 takich orędzi, Jan Paweł II – 27, Benedykt XVI- 8, teraz papież Franciszek kontynuował tę tradycję. W Polsce Dzień Środków Społecznego przekazu obchodzony jest w 3 niedzielę września, zaś w większości krajów w niedzielę przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego. Episkopaty krajowe mogą wyznaczać własne daty obchodów tego Dnia. 

Sprawami mediów zajmuje się Papieska Rada Środków Społecznego Przekazu, istniejąca pod tą nazwą 1989 r., wcześniej była to Papieska Komisja ds. Środków Społecznego Przekazu (ustanowiona w1964 r.). W Konferencji Episkopatu Polski jest Rada do spraw Mediów i Komunikacji Społecznej. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu jedynym tego rodzaju przedsięwzięciem o międzynarodowym zasięgu, zaproponowanym przez Sobór Watykański II, który w Dekrecie Inter mirifica z 4 grudnia 1963 r. (w punkcie 18) oświadczył:

„W celu skuteczniejszego umacniania różnorodnych form apostolstwa w zakresie środków społecznego przekazu, zgodnie z postanowieniem biskupów, należy ustanowić we wszystkich diecezjach świata dzień, w którym każdego roku wierni będą pouczani o swoich obowiązkach pod tym względem, zachęcani do zanoszenia w tej intencji modlitw.”.

wAkcji24.pl | Kultura| Maria Nicińska |źródło i zdjęcie: KEP| 21.09.2025