W listopadzie 2024 roku inflacja konsumencka w Polsce osiągnęła poziom 4,7% w ujęciu rocznym, co oznacza wzrost cen towarów i usług o 0,5% w porównaniu z poprzednim miesiącem. Główny Urząd Statystyczny (GUS) wskazuje, że ceny usług wzrosły o 7,2%, a towarów o 3,8% w skali roku. Wśród czynników napędzających inflację dominują wyższe ceny żywności, transportu oraz łączności. To więcej niż się spodziewali analitycy.

W porównaniu z październikiem 2024 roku, ceny żywności wzrosły o 0,8%, transportu o 1,6%, a łączności o 1,8%, co łącznie podniosło wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych o 0,41 punktu procentowego. Z kolei w ujęciu rocznym, największy wpływ na inflację miały wyższe ceny mieszkania (o 8,1%), żywności (o 4,8%) oraz usług w restauracjach i hotelach (o 7%).

Nowe prognozy wskazują, że inflacja osiągnie szczyt na poziomie około 5,3% pod koniec pierwszego kwartału 2025 roku, a następnie zacznie stopniowo spadać. Kluczowe znaczenie dla dalszego kształtowania się inflacji będzie miało przedłużenie zamrożenia cen energii w 2025 roku, co powinno ograniczyć presję inflacyjną i utrzymać wskaźnik w okolicach 5%, zamiast zbliżania się do 6%.

Rosnąca inflacja znacząco wpływa na zachowania konsumentów w okresie przedświątecznym. Wyższe ceny podstawowych produktów i usług zmuszają rodziny do bardziej ostrożnego planowania budżetów świątecznych. Według raportu IBRiS, przeciętna polska rodzina planuje wydać na świąteczne zakupy około 1575,95 zł, z czego 51% przeznaczy na prezenty. To mniej niż w ubiegłym roku, kiedy na upominki wydawano średnio 66% budżetu świątecznego.

Zmniejszenie udziału wydatków na prezenty może wynikać z konieczności przeznaczenia większej części budżetu na drożejące artykuły spożywcze i inne niezbędne produkty. W efekcie, konsumenci mogą poszukiwać tańszych alternatyw, korzystać z promocji czy ograniczać liczbę kupowanych upominków. Ponadto, rosnące ceny paliw i usług transportowych mogą skłaniać do rezygnacji z dalszych wyjazdów świątecznych, co wpływa na zmianę tradycyjnych planów rodzinnych.

Eksperci zauważają, że mimo wzrostu cen, Polacy nie rezygnują całkowicie z wydatków świątecznych, choć są bardziej ostrożni w planowaniu budżetu. Warto zauważyć, że inflacja wpływa nie tylko na siłę nabywczą konsumentów, ale także na ich nastroje i poczucie bezpieczeństwa finansowego. Jak zauważył Ryszard Kapuściński:

„Każdej inflacji towarzyszy moralne rozluźnienie. Wynika to po części z tego, że inflacja zabija wiarę w trwałość czegokolwiek. Odbiera wiarę w przyszłość. A człowiek pozbawiony tej wiary nie ma zobowiązań – ani wobec innych, ani wobec siebie. Toteż inflacja jest nie tylko zjawiskiem ekonomicznym, ale także problemem etycznym, chorobą, która atakuje i niszczy kulturę” 

W obliczu rosnących cen, konsumenci mogą również zmieniać swoje nawyki zakupowe, wybierając produkty marek własnych czy rezygnując z luksusowych towarów na rzecz bardziej ekonomicznych rozwiązań. Dodatkowo, coraz większą popularnością cieszą się zakupy online, które często oferują atrakcyjniejsze ceny i promocje, co pozwala na pewne oszczędności w domowym budżecie.

Podsumowując, rosnąca inflacja wpływa na ograniczenie wydatków świątecznych polskich rodzin, zmuszając je do bardziej przemyślanego planowania budżetu i poszukiwania oszczędności. Mimo to, tradycja świątecznych zakupów i obdarowywania bliskich pozostaje istotnym elementem polskiej kultury, choć realizowana jest w bardziej umiarkowany sposób.

Święta Bożego Narodzenia, choć wciąż niosą ze sobą ciepło i rodzinne wartości, w tym roku dla wielu Polaków będą obarczone rosnącą presją finansową. Inflacja na poziomie 4,7% to nie tylko liczba – to realne wyzwania, z którymi mierzą się gospodarstwa domowe. Wzrost cen żywności o 4,8% rok do roku to wyższe koszty podstawowych produktów, które trafiają na świąteczne stoły. Drożejące usługi, w tym transport (o 1,6% w listopadzie), wpływają na decyzje dotyczące rodzinnych wyjazdów czy organizacji spotkań.

Z perspektywy konsumenta, świąteczny budżet musi być przemyślany jak nigdy dotąd. Coraz więcej osób wybiera promocje, rezygnuje z luksusowych produktów i ogranicza listy prezentów. Zjawisko to wskazuje na zmianę priorytetów – stabilność finansowa staje się ważniejsza niż tradycyjny rozmach świąteczny.

Choć prognozy na 2025 rok zakładają stopniowy spadek inflacji, obecne wskaźniki przypominają o konieczności planowania budżetów i adaptacji do zmieniających się warunków gospodarczych. Święta, choć droższe, wciąż mogą być czasem radości – choć w bardziej skromnym, ale świadomym wydaniu. Może to dobra okazja, by wrócić do wartości, które nie mają ceny.

wAkcji24.pl | Ekonomia | NSS| Zródło: Filary Biznesu | Ilustracje: Ideogram | 13.12.2024