Dyskusja o finansach Kościoła zbyt często sprowadzana jest do uproszczonych ocen i stereotypów. Podczas Sudeckiego Forum Inicjatyw 2025 ks. Waldemar Hanas, ekonom Archidiecezji Poznańskiej, mówił o spółce DCA13, przedstawiał spojrzenie oparte na doświadczeniu i historii, podkreślając, że odpowiedzialność finansowa nie jest zaprzeczeniem misji Kościoła, lecz jednym z warunków jej realizacji.
Finanse Kościoła. Ks. Waldemar Hanas – ekonom Archidiecezji Poznańskiej: „DCA13 to odpowiedź na realne problemy diecezji”
Ks. Waldemar Hanas: Finanse Kościoła a doświadczenie historii
Rozmawiając o finansach Kościoła warto przywołać osobę księdza Piotra Wawrzyniaka. To była postać naprawdę wybitna, prekursorka gospodarności. Wiele z tego, co dziś wydaje nam się nowe, zostało już dawno wymyślone. Często mamy tylko wrażenie, że coś odkrywamy albo tworzymy na nowo.
Kościół, nawet gdyby był najmniejszą instytucją, nigdy nie wyzbędzie się obszaru dóbr materialnych. A skoro oczekujemy od Kościoła, aby był wsparciem dla ludzi i wspólnot, musi dysponować zasobami materialnymi — niezależnie od tego, w jaki sposób są one pozyskiwane.
Ks. Piotr Wawrzyniak – wielki kapłan, który zmienił polski Kościół
Finanse Kościoła. Ks. Waldemar Hanas – ekonom Archidiecezji Poznańskiej: „DCA13 to odpowiedź na realne problemy diecezji”
Ks. Waldemar Hanas: Gospodarka jako narzędzie, nie cel
Ks. Piotr Wawrzyniak, choć był duszpasterzem, postanowił zdobywać środki w sposób inny — poprzez działalność gospodarczą. Na swoje czasy było to rewolucyjne, a jak się okazuje, również dziś bywa odbierane jako coś kontrowersyjnego.
Nie był do tego specjalnie przygotowany. Działał intuicyjnie, obserwując rozwiązania funkcjonujące w innych krajach. Zakładał spółki prawa handlowego, bank spółdzielczy, różnego rodzaju towarzystwa pomocowe. Powstała sieć aptek, drukarnia, księgarnia, papiernia, fabryka figur, domy wypoczynkowe — wiele z tych instytucji funkcjonuje do dziś.
Równolegle powstała cała plejada instytucji pomocowych. Dbał o zabezpieczenie księży, tworzył zaplecze prawne, organizował pomoc. Była to również walka o polskość i praca organiczna, która jednoczyła ludzi.
Kościół, klastry, kapitał. Jerzy Mosoń: „To recepta na odrodzenie polskich regionów” [TYLKO U NAS]
Finanse Kościoła. Ks. Waldemar Hanas – ekonom Archidiecezji Poznańskiej: „DCA13 to odpowiedź na realne problemy diecezji”
Ks. Waldemar Hanas: Powrót do korzeni zamiast nowych odkryć
Dla mnie ks. Piotr Wawrzyniak to wielka chluba duchowieństwa poznańskiego, że taki człowiek się pojawił. Dzięki niemu my dzisiaj nie musimy niczego odkrywać. Powinniśmy wrócić do tego, co było u podstaw jego działalności, i spróbować to odtworzyć we współczesnych warunkach.
Mówimy często o zrównoważonym rozwoju, ale z realizacją bywa gorzej. A przecież świat przedsiębiorczości i gospodarki już dawno wszedł w obszary Kościoła, tworząc produkty i usługi, które są w Kościele niezbędne.
Finanse Kościoła. Ekonom archidiecezji lubelskiej ks. Jarosław Orkiszewski: „Pieniądze są narzędziem misji, nie celem”
Finanse Kościoła. Ks. Waldemar Hanas – ekonom Archidiecezji Poznańskiej: „DCA13 to odpowiedź na realne problemy diecezji”
Ks. Waldemar Hanas: DCA13 – wspólna odpowiedź diecezji
Z tej refleksji powstała spółka DCA13. Sama diecezja jest zbyt słaba, by mierzyć się z większymi inicjatywami gospodarczymi. Pierwotnie myśleliśmy o trzynastu diecezjach, ostatecznie przystąpiło do spółki DCA13 dziesięć diecezji, a kolejne zgłaszają zainteresowanie.
Spółka DCA13 powstała po to, by Kościół mógł w sposób odpowiedzialny i zorganizowany podejmować działania gospodarcze. Często nasze inicjatywy spotykają się z zarzutami pazerności czy chciwości, podczas gdy przez lata prywatne podmioty budowały duże biznesy wokół Kościoła, nie dzieląc się z nim odpowiedzialnością ani wsparciem.
ABC Katolickich Finansów: Czy Kościół powinien inwestować?
Finanse Kościoła. Ks. Waldemar Hanas – ekonom Archidiecezji Poznańskiej: „DCA13 to odpowiedź na realne problemy diecezji”
Ks. Waldemar Hanas: Kościół bogaty, ale bez pieniędzy
Często słyszę stwierdzenie, że Kościół jest bardzo bogaty. I rzeczywiście — na przykład archidiecezja poznańska jest jednym z największych właścicieli ziemskich w regionie, zaraz po samorządach. Problem polega na tym, że tych nieruchomości często nie da się sprzedać, zastawić ani realnie wykorzystać inwestycyjnie!
Kościół, państwo i samorządy służą tym samym ludziom. A jednak bardzo trudno uzyskać rzeczywistą pomoc i współpracę w wymiarze materialnym, mimo że wymagania wobec Kościoła są często większe niż wobec innych instytucji.
ABC Katolickich Finansów: VAT pod lupą — czym jest VAT i dlaczego Kościół płaci 23 proc. państwu?
Finanse Kościoła. Ks. Waldemar Hanas – ekonom Archidiecezji Poznańskiej: „DCA13 to odpowiedź na realne problemy diecezji”
Ks. Waldemar Hanas: Strach przed nowoczesnością i potrzeba wsparcia
Wielu księży boi się świata nowoczesnych finansów, technologii, kart płatniczych, terminali. Ten świat jest dla nich obcy. Dlatego potrzebny jest podmiot, który będzie bezpieczny, sprawdzony i będzie potrafił mówić prostym językiem.
Spółka ma zdejmować z proboszczów ciężar spraw, które nie są ich podstawowym zadaniem. My księża bardzo chętnie byśmy stali przy ołtarzu, siedzieli w konfesjonale i prowadzili pracę duszpasterską. Ale to jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawy gospodarcze są prowadzone w sposób kompetentny i odpowiedzialny.
Zakopany talent Kościoła. Pieniądze które służą Ewangelii
wAkcji24.pl | Ekonomia | MOK | Zródło: Sudeckie Forum Inicjatyw | Na zdjęciu: ks. Jarosław Orkiszewski – fot. ks. Jakub Klimontowski| 23.12.2025