Pierwsze przejawy kultu Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie pojawiły się w XIV wieku. Na początku było to związane z pietą, ale od XVI w. z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem, który został umieszczony w lokalnym kościele i przedstawia Maryję okrytą ciemnoniebieskim płaszczem, trzymającą Dziecię, ubrane w długą czerwoną suknię. Obraz został ozdobiony srebrnymi koronami w 1717 roku.

W 1873 r. język polski został zabroniony we wszystkich szkołach warmińskich, a pod wpływem kulturkampfu zaczęto rugować z Warmii niepokornych kapłanów i zgromadzenia religijne, z wyjątkiem tych, które zajmowały się działalnością charytatywną. Gwałtowność germanizacji stale wzrastała. 

27 czerwca 1877 roku trzynastoletnia Justyna Szafryńska wracała do domu z kościoła w Gietrzwałdzie. Właśnie zdała egzamin, ponieważ przygotowywała się do I Komunii Świętej. 

Usłyszawszy dzwon, odmówiła Anioł Pański i wtedy na pobliskim klonie zobaczyła niezwykłą jasność, w której siedziała ubrana na biało postać na złotym tronie ozdobionym perłami. 

Jasny blask zstąpił z nieba i pojawił się anioł ze złotymi skrzydłami. Justyna odmówiła modlitwę Zdrowaś Mario, w tym momencie postać z tronu udała się z aniołem do nieba. To jest początek objawień, które trwały do 16 września. Dziewczynka opowiedziała wszystko proboszczowi, który polecił jej przyjść następnego dnia w to samo miejsce. Tak zrobiła. Gdy dzwony ogłaszały Anioł Pański, klon znów się rozświetlił, wokół drzewa utworzył się złoty krąg, na jego tle ukazał się złoty tron, do którego dwaj aniołowie przyprowadzili Maryję.

Gdy Maryja usiadła, inni dwaj aniołowie przynieśli Dziecię Jezus w niebiańskim blasku, trzymające w lewym ręku kulę ziemską i posadzili Je na lewym kolanie Matki Bożej. Jeszcze inni dwaj aniołowie unosili błyszczącą koronę nad głową Maryi. Inny znów anioł przyniósł złote berło i trzymał je w prawej ręce nad koroną. Nad wszystkimi pojawił się jeszcze jeden anioł, który wskazywał na wielki krzyż bez wizerunku Chrystusa ukrzyżowanego.

30 czerwca 1877 r. Maryja objawiła się sama, bez aniołów. Tego dnia po raz pierwszy miała wizję także dwunastoletnia Basia Samulowska, która przyszła wraz z Justyną. 

Podczas objawienia zapytała Najświętszą Pannę: „Czego żądasz, Matko Boża?”, na co Maryja odpowiedziała: „Życzę sobie, abyście codziennie odmawiali różaniec”. Matka Boża mówiła w zrozumiałej dla widzących miejscowej gwarze, bliskiej językowi polskiemu.

1 lipca 1877 r. Justyna zapytała: „Kto Ty jesteś?” i usłyszała w odpowiedzi: „Jestem Najświętsza Panna Maryja Niepokalanie Poczęta”.

Od lipca dziewczynki miały codzienne objawienia podczas wieczornego nabożeństwa różańcowego. Pytały między innymi czy kościół w Królestwie Polskim będzie oswobodzony i czy osierocone przez kulturkampf parafie otrzymają kapłanów. Maryja rzekła: 

„Tak, jeśli ludzie gorliwie będą się modlić, wówczas Kościół nie będzie prześladowany, a osierocone parafie otrzymają kapłanów!”.

Wiadomość o objawieniach rozpowszechniała się i do Gietrzwałdu zaczęli napływać pielgrzymi. Matka Boża 8 września 1877 r. pobłogosławiła źródełko, które po dziś przynosi liczne  uzdrowienia i ulgę w cierpieniu W miejscu objawień umieszczono kapliczkę z figurą Matki Bożej. Polacy ze wszystkich zaborów nawiedzali Gietrzwałd, ale pielgrzymowali tam także ludzie narodowości niemieckiej i litwińskiej. Objawienia zaowocowały odrodzeniem polskości, życia religijnego i postaw moralnych ludzi.

Jeszcze podczas trwania objawień, ówczesny biskup warmiński, Filip Krementz zwołał komisję teologów, by zbadali sprawę. Stworzono sprawozdanie liczące 47 stron o pozytywnym stanowisku, dziewczynki określono jako „bezpretensjonalne, proste, naturalne, dalekie od jakiejkolwiek przebiegłości”. Powołano także komisję lekarzy, którzy zbadali widzące. Orzeczono, że symulacja nie wchodzi w grę, a w czasie objawienia zaobserwowano zwolnione tętno, utratę ciepła w rękach i ramionach, a także zastygnięcie twarzy. 

1 września 1977 r. odbyły się uroczystości 100-lecia objawień Matki Bożej, którym przewodniczył kard. Karol Wojtyła, metropolita krakowski. W tym dniu bp Józef Drzazga, biskup warmiński, uroczyście zatwierdził kult objawień Matki Bożej w Gietrzwałdzie i wydał dekret zatwierdzający objawienia jako wiarygodne, niesprzeciwiające się wierze i moralności chrześcijańskiej.

Obraz Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej zaliczany jest do grupy ikon zwanych Hodogitrii co oznacza przewodniczkę. W 1717 roku został przyozdobiony srebrnymi koronami, w 1731 roku zastąpiono je bardziej kosztownymi, wysadzanymi drogimi kamieniami. W 1734 r. do obrazu dodano srebrne sukienki. Za otrzymane łaski za wstawiennictwem Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej pielgrzymi ofiarowywali liczne i drogocenne wota, które okupanci grabili w czasie wojen. Intronizację obrazu w ołtarzu głównym w kościele gietrzwałdzkim przeprowadzono po II Wojnie Światowej. Ołtarz podwyższono, a sam obraz umieszczono w złotej ramie. 

wAkcji24.pl | Wiara | Maria Nicińska, KJJ źródło: Sanktuarium Maryjne| Fot. FB Sanktuarium Maryjne | 8.09.2024