Leon XIV wyprowadza swoją refleksję z antropologicznych i filozoficznych podstaw, ukazując, że komunikacja wyrasta z samej struktury osoby:

„Twarz i głos są cechami unikalnymi, wyróżniającymi każdej osoby – ukazują jej niepowtarzalną tożsamość i są elementem konstytutywnym każdego spotkania. Starożytni dobrze o tym wiedzieli. Tak więc, aby zdefiniować osobę ludzką, starożytni Grecy używali słowa ‘twarz’ (prósopon), które etymologicznie wskazuje na to, co znajduje się przed wzrokiem, miejsce obecności i relacji. Łaciński termin persona (od per-sonare) zawiera natomiast w sobie dźwięk – nie jakikolwiek dźwięk, ale niepowtarzalny głos konkretnej osoby.”

Papież przypomina, że osoba ludzka istnieje w pełni tylko w relacji. Twarz i głos nie są jedynie nośnikami informacji, lecz przestrzenią spotkania, w której objawia się wolność, odpowiedzialność i prawda o człowieku.

Najgłębszy sens papieskiego przesłania ujawnia się w jego ujęciu komunikacji:

„Twarz i głos są święte. Zostały nam dane przez Boga, który stworzył nas na swój obraz i podobieństwo, powołując nas do życia za pomocą Słowa, które sam do nas skierował; Słowa, które najpierw rozbrzmiewało przez wieki w głosach proroków, a następnie w pełni czasów stało się ciałem. To Słowo – ta komunikacja, którą Bóg przekazuje o sobie samym – mogliśmy również bezpośrednio usłyszeć i zobaczyć, ponieważ dało się poznać w głosie i Obliczu Jezusa, Syna Bożego.”

Leon XIV wskazuje, że ludzka komunikacja ma swoje źródło w samym Bogu, który pragnie dialogu z człowiekiem. Dlatego ochrona twarzy i głosu nie jest jedynie kwestią prawa do wizerunku, lecz ochroną obrazu Boga w człowieku:

„Od chwili stworzenia Bóg pragnął człowieka jako swego rozmówcę (…) Strzeżenie ludzkich twarzy i głosów oznacza zatem strzeżenie tej pieczęci, tego nieusuwalnego odblasku miłości Boga.”

W tym świetle papież przechodzi do krytycznej analizy rozwoju technologii cyfrowych:

„Symulując ludzkie głosy i twarze, mądrość i wiedzę, świadomość i odpowiedzialność, empatię i przyjaźń, systemy znane jako sztuczna inteligencja nie tylko ingerują w ekosystemy informacyjne, ale także wkraczają na najgłębszy poziom komunikacji, czyli ten dotyczący relacji międzyludzkich.”

Leon XIV podkreśla jednoznacznie:

„Wyzwanie to nie ma charakteru technologicznego, lecz antropologiczny. Ochrona twarzy i głosów oznacza ostatecznie ochronę nas samych.”

Stawką nie jest więc skuteczność narzędzi, lecz zachowanie autentycznych relacji i integralnego rozumienia osoby ludzkiej. Papież ostrzega przed logiką algorytmów mediów społecznościowych:

„Algorytmy zaprojektowane w celu maksymalizacji zaangażowania (…) nagradzają szybkie emocje, a jednocześnie penalizują bardziej czasochłonne przejawy ludzkiej aktywności, takie jak wysiłek rozumienia i refleksji, (…) zwiększając polaryzację społeczną.”

Szczególnie groźne jest – jak zauważa Leon XIV – bezkrytyczne zawierzenie sztucznej inteligencji jako „wszechwiedzącej przyjaciółce”:

„Unikanie wysiłku własnego myślenia (…) może w dłuższej perspektywie osłabić nasze zdolności poznawcze, emocjonalne i komunikacyjne.”

Papież dodaje z mocą:

„Rezygnacja z procesu twórczego i przekazanie maszynom własnych funkcji umysłowych i wyobraźni oznacza (…) ukrycie naszej twarzy i wyciszenie naszego głosu.”

Szczególne ostrzeżenie Leon XIV kieruje wobec chatbotów i wirtualnych influencerów:

„Dialogowa, adaptacyjna i mimetyczna struktura tych modeli językowych jest w stanie naśladować ludzkie uczucia i w ten sposób symulować relację (…) mogą stać się ukrytymi architektami naszych stanów emocjonalnych.”

Papież zauważa, że taka symulacja pozbawia człowieka spotkania z realną innością:

„Bez akceptacji odmienności nie może być ani relacji, ani przyjaźni.”

Leon XIV nie wzywa do odrzucenia technologii, lecz do jej mądrego ukierunkowania:

„Stojące przed nami wyzwanie nie polega na zatrzymaniu innowacji cyfrowej, ale na kierowaniu nią, mając świadomość jej ambiwalentnego charakteru.”

To przymierze musi opierać się na odpowiedzialności twórców, ustawodawców i mediów, na współpracy wszystkich środowisk oraz na edukacji – zwłaszcza alfabetyzacji medialnej i cyfrowej.

Orędzie papieża Leona XIV jest wezwaniem do czujności, ale i do nadziei. W świecie symulacji, algorytmów i sztucznej inteligencji Kościół przypomina, że człowiek nie może utracić swojej twarzy ani swojego głosu.

„Musimy strzec daru komunikacji jako najgłębszej prawdy człowieka, ku której należy ukierunkowywać każdą innowację technologiczną.”

To zadanie stoi dziś przed wszystkimi uczestnikami życia publicznego, a szczególnie przed ludźmi mediów.

Pełna treść Orędzia Leona XIV na LX Dzień Środków Społecznego Przekazu dostępna TUTAJ. 

Jako dopełnienie papieskiego przesłania warto przywołać interpretację pana Krzysztofa Kotowicza (DAI24.pl) , który stawia w centrum pytanie o szczególną misję mediów katolickich w świecie głębokich podziałów. Jak podkreśla, media te nie mogą ulegać logice konfrontacji, eskalacji emocji i „wojny narracji”, lecz są wezwane do czegoś znacznie trudniejszego i zarazem bardziej ewangelicznego: do odbudowywania więzi poprzez słowo.

„Potrzebujemy słów, które zszyją rozdarcia życia; słów, budujących wspólnoty tam, gdzie wrogość dzieli osoby i narody. Musimy powiedzieć: Nie wojnie słów i obrazów. To odpowiedź na pytanie: Jaka jest odpowiedzialność mediów katolickich w spolaryzowanym świecie?” – wskazuje Krzysztof Kotowicz.

Słowa te pozostają w ścisłej zgodności z myślą Leona XIV, który już na początku pontyfikatu (12 maja 2025 r.), a następnie w przesłaniu do Federacji Mediów Katolickich we Francji z 21 stycznia 2026 r., konsekwentnie podkreślał, że komunikacja nie jest polem walki, lecz przestrzenią spotkania osób. Niezwykła wnikliwość, z jaką Papież analizuje mechanizmy funkcjonowania współczesnych mediów, nabiera szczególnej mocy wtedy, gdy zostaje skierowana właśnie do środowisk mediów katolickich.

Media katolickie w Polsce odpowiadają przed odbiorcami – wewnątrz i na zewnątrz Kościoła – za podawanie słów prawdziwych i dobrych. To jest wyzwanie w otoczeniu, w którym wygrywa się na „zasięgi”, „oglądalność”, „słuchalność” czy „poczytność” poprzez półprawdy, sensacje i klikbajtowe tytuły czy obrazki. Wyzwanie jest jeszcze większe w otoczeniu w wielu miejscach nieprzyjaznym lub wręcz wrogim chrześcijaństwu i Kościołowi lub interpretującemu wiarę i wspólnotowość według kryteriów rzekomej nowoczesności i otwartości czy też osobistych resentymentów. – Krzysztof Kotowicz. 

W tym sensie końcowe wezwanie Leona XIV, by strzec twarzy i głosu człowieka, znajduje swoje bardzo konkretne dopełnienie: w codziennej pracy redakcji, dziennikarzy i twórców mediów katolickich. To tam rozstrzyga się, czy słowo stanie się narzędziem podziału, czy – zgodnie z Ewangelią – zaczynem wspólnoty, po której „poznają, że jesteśmy Jego uczniami” (por. J 13,35). 

CZYTAJ WIĘCEJ: Krzysztof Kotowicz: Gotowi walczyć o to, kim jesteśmy i w co wierzymy

wAkcji24.pl | Opinie | MNA|źródło: Orędzie papieża Leona XIV na LX Dzień Środków Społecznego Przekazu  |obraz: Ideogram | 30.01.2026