Podczas głosowania w Baltimore większość hierarchów poparła zmiany w Wytycznych etycznych i religijnych dla katolickich placówek opieki zdrowotnej — dokumencie określającym zasady funkcjonowania tysięcy szpitali i ośrodków prowadzonych przez Kościół w całym kraju.

Nowe regulacje utrwalają dotychczasową praktykę wielu katolickich instytucji: zakazują stosowania terapii hormonalnych, interwencji chirurgicznych oraz działań psychologicznych, których celem jest zmiana cech płciowych. Każdy biskup nadal będzie decydował o sposobie wprowadzenia tych wytycznych w swojej diecezji. Według biskupa Roberta Barrona z Minnesoty Kościół „musi zająć jednoznaczne stanowisko” wobec współczesnych koncepcji płci.

Zatwierdzone przepisy wpisują się w ciąg działań Kościoła dotyczących rozwoju technologii medycznych i ich granic etycznych. Biskupi odwołują się do watykańskiego dokumentu z 2024 roku oraz wcześniejszej amerykańskiej noty doktrynalnej Moralne granice technologicznej manipulacji ludzkim ciałem. Uznano w nich, że katolickie podmioty nie mogą wykonywać ani rozwijać procedur mających na celu zmianę płci.

Stanowisko episkopatu spotkało się z natychmiastową reakcją bardziej liberalnych wspólnot religijnych. W dniu debaty nad nowymi regulacjami przedstawiciele dziesięciu progresywnych organizacji – w tym Kościoła Episkopalnego oraz unitariańskich i reformowanych wspólnot żydowskich – opublikowali wspólne oświadczenie. Podkreślili w nim, że osoby transpłciowe, interpłciowe i niebinarne mają pełną godność wynikającą ze stworzenia „na obraz Boga”.

Według danych przedstawionych na oficjalnej stronie USCCB w Stanach Zjednoczonych działa rozbudowana sieć katolickich placówek medycznych. Obejmuje ona 645 szpitali, 438 ośrodków opieki zdrowotnej, 1 389 wyspecjalizowanych domów opieki, 105 sierocińców, 853 placówki opieki dziennej oraz 3 449 ośrodków pomocy społecznej. Razem instytucje te udzielają wsparcia i leczenia ponad 118 milionom pacjentów każdego roku.

Katolickie placówki zdrowotne pełnią kluczową rolę w amerykańskim systemie opieki – według Katolickiego Stowarzyszenia Zdrowia (CHA) przyjmują codziennie ponad jedną siódmą wszystkich pacjentów i często są jedynymi szpitalami w swoich regionach.

CHA zapewnia jednak, że mimo wprowadzonych ograniczeń, osoby transpłciowe wciąż będą przyjmowane i leczone „z godnością i szacunkiem”, zgodnie z nauczaniem Kościoła i misją pomocy najbardziej potrzebującym.

Z kolei liczne organizacje medyczne, takie jak Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne i Amerykańskie Towarzystwo Medyczne, przypominają, że opieka afirmująca płeć stanowi obecnie uznaną, skuteczną formę leczenia dla osób transpłciowych, a zakazy w tym zakresie mogą obniżać jakość udzielanej pomocy.

W 2024 roku Zespół Ekspertów Konferencji Episkopatu Polski opublikował dokument dotyczący zagadnień związanych z transpłciowością i tzw. tranzycją. Jak podkreślono, obecna debata o tożsamości płciowej dawno już przestała ograniczać się do psychologii czy medycyny, a stała się elementem sporów politycznych, które wzmacniają emocje i utrudniają merytoryczną dyskusję. Eksperci KEP deklarują, że ich celem było przedstawienie możliwie wyważonego stanowiska, niezależnego od bieżących sporów ideologicznych.

Autorzy podkreślają, że ludzką płeć kształtuje wiele czynników – biologicznych, psychologicznych, społecznych i duchowych. Jednocześnie Zespół Ekspertów zwraca uwagę, że z punktu widzenia biologii płeć jest ustalana już w momencie poczęcia przez zestaw chromosomów i w tym sensie ma charakter trwały i nieodwracalny. 

Autorzy zwracają uwagę na dynamiczny wzrost liczby osób deklarujących transpłciowość, dopatrując się w tym możliwego wpływu środowiska społecznego i wzorców kulturowych. W tym kontekście stanowisko KEP poddaje bardzo ostrej krytyce teorię gender, uznając ją za próbę oderwania tożsamości płciowej od biologii. Według ekspertów takie podejście prowadzi do relatywizowania różnic między kobietami a mężczyznami i stoi w sprzeczności z nauczaniem Kościoła.

Mimo krytycznej oceny teorii gender, Zespół Ekspertów podkreśla, że Kościół powinien nieść pomoc i wsparcie osobom transpłciowym. W centrum jego troski znajduje się człowiek – ze wszystkimi trudnościami, jakie przeżywa. Autorzy przypominają słowa papieża Franciszka, że każdej osobie należy się szacunek i ochrona przed niesprawiedliwą dyskryminacją, niezależnie od jej identyfikacji płciowej.

Eksperci podkreślają potrzebę tworzenia rzetelnego systemu pomocy: profesjonalnego poradnictwa psychologicznego i psychiatrycznego, dostępnego zarówno dla osób transpłciowych, jak i ich bliskich. Zwracają uwagę na konieczność otwartego dialogu oraz edukacji, która będzie ukazywać zarówno różnice, jak i wzajemne dopełnianie się obu płci.

wAkcji24.pl |  Kultura | Maria Nicińska |obraz: Ideogram|
16.11.2025