Międzynarodowa Agencja Energii (MAE) we World Energy Outlook 2025 przywraca Scenariusz Obecnych Polityk (CPS) — po raz pierwszy od 2019 r. — by opisać „świat bez nowych ustaw”, gdzie obowiązujące regulacje są jedynie przedłużane. Obok CPS utrzymano STEPS (Scenariusz Ogłoszonych Polityk) oraz normatywny NZE (neutralność 2050). Różnica jest zasadnicza: w CPS ropa i gaz nie osiągają szczytu popytu do połowy stulecia, a w STEPS ropa się wypłaszcza około 2030 r., węgiel wcześniej, za to gaz rośnie w latach 30. wsparty falą nowego LNG.

MAE podkreśla, że CPS to „zakotwiczenie w realnie obowiązującym prawie” i ostrożniejsze tempo wdrażania technologii. Taki świat ma wyższe rachunki i większą wrażliwość na ceny paliw niż STEPS, bo modernizacja idzie wolniej. Widać to w kosztach importu paliw w gospodarkach wschodzących: w CPS rachunek rośnie o ~40% do 2035 r. do ok. 1,2 bln USD.

Geopolityka i spór o metodologię: presja USA

Na tle sporów politycznych MAE znalazła się w ogniu krytyki ze strony administracji USA. W 2025 r. amerykański rząd sygnalizował nawet możliwość wycofania się z MAE, jeśli metodologia i narracja o „szybkim szczycie paliw kopalnych” nie zostaną skorygowane. Wypowiedzi sekretarza energii USA Chrisa Wrighta o możliwym „resecie” relacji z MAE trafiły na pierwsze strony serwisów ekonomicznych i branżowych.

Ropa: 113 mb/d w 2050 r. w CPS, bez „peak oil” przed połową wieku

W CPS popyt na ropę rośnie do ok. 113 mln baryłek/dziennie w 2050 r. Motorem pozostają petrochemia, lotnictwo i ciężki transport — tam, gdzie substytucja idzie najwolniej. W STEPS ropa wypłaszcza się około 2030 r. (w okolicach 102 mb/d), ale nie zapada. To de facto koniec nadziei, że sama elektromobilność „zje” ropę w tej dekadzie. I

Gaz: fala LNG do 2030 r., a popyt „ciągną” energetyka i gospodarstwa domowe

W CPS gaz wciąż rośnie do połowy wieku. Do 2030 r. przechodzi przez rynek bezprecedensowa fala nowej mocy LNG: 250–300 mld m³ rocznie dodatkowej podaży z projektów już w budowie lub po FID, głównie USA i Katar. To obniża ceny i sprzyja dalszemu wypieraniu węgla w Azji (szczególnie w STEPS). W ujęciu wolumenowym globalny handel LNG pnie się z ok. 560 mld m³ (2024) do ~880 mld m³ (2035) i ponad 1 000 mld m³ (2050).

Węgiel osiąga globalny szczyt w tej dekadzie i zaczyna spadać — szybciej w Chinach i krajach rozwiniętych, wolniej w Indiach i reszcie Azji. To właśnie tempo odchodzenia od węgla w elektroenergetyce w największym stopniu różnicuje emisje w CPS i STEPS do połowy lat 30. (w STEPS węgiel „łamie się” wcześniej).

Elektryki (EV): tak, rosną — ale nie rozwiążą nam ropy w CPS

MAE pisze wprost: w CPS udział aut elektrycznych w globalnej sprzedaży staje w okolicach 40% po 2035 r. W STEPSprzekracza 50% do 2035 r. — nadal zbyt mało, by „wykosić” popyt na paliwa ciekłe w lotnictwie i transporcie ciężkim. I uwaga: przyspieszenia widać poza Zachodem – np. w Turcji (EV ~16–20% udziału w 2025 r.), Tajlandii (rekordowe rejestracje w 2025 r.) czy w Wietnamie (dynamiczne wzrosty popytu i produkcji). Etiopia stała się wręcz ciekawym outlierem Afryki. 

Emisje i klimat: 2,9°C vs 2,5°C

W CPS roczne emisje CO₂ utykają przy ~38–39 Gt i pozostają blisko tego poziomu do 2050 r.; krzywa temperatury prowadzi do ~2,9°C w 2100 r. W STEPS emisje schodzą poniżej 30 Gt do połowy wieku, co ogranicza ocieplenie do ~2,5°C. To wciąż za dużo wobec paryskiego celu.

Boom na centra danych i AI przebudowuje krzywą zapotrzebowania na prąd. MAE ocenia, że zużycie energii przez data centers podwoi się do ok. 945 TWh w 2030 r., czyli „mocy Japonii dziś”, odpowiadając za ~1/10 przyrostu globalnego zapotrzebowania na energię elektryczną do 2030 r. Skala jest geograficznie skoncentrowana (USA, UE, Chiny), co zwiększa presję na nowe moce stabilne (gaz, atom) i sieci. Media branżowe donoszą, że nakłady inwestycyjne na centra danych liczone są już setkami miliardów dolarów rocznie; estymacje rynkowe ustawiają je w okolicy ~580 mld USD. 

Kiedy słyszę o scenariuszach „zeroemisyjnych do 2050 roku”, przypomina mi się stary żart Woodego Allena: „Chcesz rozśmieszyć Boga? Opowiedz mu o swoich planach na 2050”.  Unia Europejska może i rysuje piękne wykresy, ale życie – zwłaszcza energetyczne – rozgrywa się nie w arkuszu kalkulacyjnym, tylko tam, gdzie trzeba realnie dostarczyć prąd, ogrzać dom i zatankować ciężarówkę.

W tym sensie scenariusz CPS (Current Policies Scenario) nie jest porażką, tylko brutalnym lustrem rzeczywistości. Ludzie, firmy i państwa nie chcą rewolucji za własne pieniądze. Chcą ciepłej wody w kranie i sensownych rachunków za energię. Dlatego ropa, gaz i węgiel nigdzie się nie wybierają – bo wciąż są najbardziej sprawdzone, skalowalne i dostępne.

Boom na LNG to nie porażka klimatyczna, tylko triumf zdrowego rozsądku. Europa, która rzuciła się w objęcia „zielonego ładu” bez planu B, musiała po prostu wrócić do źródeł energii, które działają zawsze – niezależnie od tego, czy świeci słońce czy wieje wiatr.

AI i centra danych? Ironia losu polega na tym, że ci sami ludzie, którzy promują „zielony reset”, korzystają z chmur danych zasilanych… gazem. Witajcie w nowej epoce: zeroemisyjność głoszona na Twitterze, zasilanym przez turbiny gazowe w Teksasie.

A co z samochodami elektrycznymi? Nawet MAE przyznaje, że „elektryki nie zjedzą ropy”. Bo nie chodzi o liczbę Tesli na ulicy, tylko o ciężarówki, samoloty i przemysł. Świat to nie Norwegia – i nie każda gospodarka może sobie pozwolić na drogie eksperymenty inżynieryjne w imię klimatycznej cnoty.

Zamiast ścigać się na wskaźniki „neutralności klimatycznej”, Polska powinna inwestować w to, co działa: atom, gaz (na własnych warunkach), modernizację sieci i stabilność systemu. Ekologiczny romantyzm zostawmy Niemcom – my budujmy energetyczny pragmatyzm.

• MAE (IEA) — Międzynarodowa Agencja Energii; przygotowuje analizy rynku energii, m.in. WEO.

• WEO — World Energy Outlook; coroczny raport MAE o scenariuszach energetycznych świata.

• CPS — Current Policies Scenario; scenariusz bez nowych polityk, tylko przedłużamy istniejące przepisy.

• STEPS — Stated Policies Scenario; scenariusz realnie ogłoszonych i wdrożonych polityk.

• NZE — Net Zero Emissions by 2050; scenariusz neutralności emisyjnej do 2050 r. (mapa tego, co należałoby zrobić).

• EV — electric vehicles; samochody elektryczne (na baterie i/lub hybrydy plug-in, zależnie od definicji w danym raporcie).

• LNG — liquefied natural gas; skroplony gaz ziemny transportowany statkami.

• LCOE / VALCOE / LCOLC — metryki kosztowe; LCOE bywa za wąska, VALCOE/LCOLC dodają wartość w czasie i koszty integracji z systemem.

• DSR/DSM — zarządzanie popytem (Demand Side Response/Management); zachęcanie odbiorców do przesuwania zużycia.

wAkcji24.pl | Ekologia |  PLK | źrodło: Polski Instytut Ekonomiczny| Ilustracja: Ideogram   |24.11.2025