Zespół naukowców z Włoch, Polski i Hiszpanii przebadał 361 osób deklarujących się jako praktykujący katolicy. Celem było sprawdzenie, jak regularna modlitwa różańcowa wpływa na ich samopoczucie psychiczne i ogólne poczucie dobrostanu. Okazało się, że osoby odmawiające różaniec odznaczały się wyższym poziomem dobrostanu, większą empatią oraz niższym poziomem lęków i niepokojów.

Zaskakującym wynikiem była też struktura wykształcenia uczestników: ponad 62% badanych miało wykształcenie wyższe magisterskie lub wyższe, co podważa popularny stereotyp, że tradycyjne praktyki religijne interesują głównie osoby mniej wykształcone.

Ks. Lluis Oviedo, kierujący badaniami, który jest profesorem na Papieskim Uniwersytecie Antonianum w Rzymie, przyznał w rozmowie z agencją katolicką CNA, że jego zespół był zdumiony tym, jak bardzo praktyka różańca przekracza bariery wiekowe i edukacyjne. Wyjaśnił, że impuls do badania zrodził się z frustracji – wiele publikacji naukowych skupia się na medytacji i „uważności”, a niemal zupełnie pomija się modlitwę różańcową, mimo że ma ona medytacyjny charakter.

W ankiecie pojawiły się też interesujące różnice między krajami. Polska wypadła najlepiej pod względem zaangażowania w modlitwę różańcową – średnia wyniosła 3,70 w pięciostopniowej skali (dla porównania: Włochy – 3,38, Hiszpania – 3,35). Wyniki te potwierdzają, że Polska pozostaje jednym z najbardziej religijnych krajów w Europie.

We Włoszech – mimo obecności Watykanu – odnotowano umiarkowane zaangażowanie w różaniec, ale za to tamtejsi uczestnicy osiągnęli najwyższy poziom empatii (4,31 punktu), co sugeruje, że modlitwa różańcowa sprzyja nie tylko pogłębieniu duchowości, ale też relacjom międzyludzkim. W Hiszpanii natomiast modlitwa różańcowa jest rzadsza, ale u tych, którzy ją praktykują, odnotowano wysoki poziom dobrostanu. Może to wynikać z historycznego i kulturowego kontekstu relacji Hiszpanii z katolicyzmem.

Najbardziej uderzające wyniki dotyczyły wpływu modlitwy różańcowej na psychikę. Aż 26,3% badanych mówiło o odczuwaniu wewnętrznego spokoju, ciszy i większej pewności siebie. Kolejne 10,2% stwierdziło, że różaniec pomaga im w radzeniu sobie z trudnościami, a 8,6% uznało, że modlitwa ta daje im poczucie ochrony przed złem.

Modlitwa różańcowa, jak się okazało, może również zmniejszać objawy depresji i wzmacniać optymizm wobec przyszłości. Co istotne, osiągane efekty są podobne do tych, jakie daje praktyka „uważności” – z tą różnicą, że różaniec nie wymaga kosztownych kursów ani aplikacji.

Dzisiejszy świat to nieustanny pęd, ciągłe napięcie i presja – w pracy, w relacjach, w życiu codziennym. W efekcie problemy psychiczne, takie jak lęk, depresja czy wypalenie, stają się coraz powszechniejsze, dotykając ludzi w różnym wieku i z różnych środowisk. W obliczu tej rzeczywistości wiele osób rozpaczliwie poszukuje wsparcia, ukojenia i wewnętrznego spokoju. 

Branża wellness to dziś globalny przemysł wart miliardy dolarów, oferujący kursy medytacji, aplikacje relaksacyjne, warsztaty uważności i suplementy mające poprawić dobrostan psychiczny. Choć tego typu rozwiązania są modne i szeroko promowane, rzadko wspomina się o prostych i darmowych praktykach duchowych, takich jak modlitwa różańcowa. Tymczasem najnowsze badania naukowe wykazały, że różaniec ma realny, pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne – pomaga obniżać poziom lęku, zwiększa poczucie spokoju wewnętrznego i sprzyja rozwojowi empatii. 

Mimo to ta tradycyjna forma modlitwy niemal nie pojawia się w dyskursie akademickim – większość badań skupia się na medytacji w stylu wschodnim lub świeckim, zupełnie pomijając chrześcijańskie praktyki kontemplacyjne, które są łatwo dostępne i zakorzenione w kulturze milionów ludzi. A przecież w czasach kryzysu psychicznego właśnie prostota i duchowa głębia różańca mogą stać się źródłem realnej ulgi dla wielu.

Badacze zwrócili uwagę na ogromną dysproporcję w publikacjach naukowych – w bazie PubMed znajdują się dziesiątki tysięcy prac poświęconych mindfulness, a tylko 13 dotyczących modlitwy różańcowej. To, ich zdaniem, pokazuje kulturowe uprzedzenia wobec chrześcijańskich praktyk duchowych. Zauważyli, że w oczach wielu ludzi „uważność” jest nowoczesna, atrakcyjna i ciekawa, a różaniec wydaje się czymś przestarzałym i nudnym. Tymczasem badanie pokazało, że to nie fakt, a moda kulturowa decyduje o takim postrzeganiu.

Co więcej, regularna modlitwa różańcowa nie była wcale związana z zamknięciem na innych czy społeczną izolacją – wręcz przeciwnie, wyższy poziom modlitwy szedł w parze z wyższą empatią. Sugeruje to, że różaniec może sprzyjać nie tylko duchowemu wzrostowi, ale też budowaniu więzi z ludźmi.

Ks. Oviedo zauważył również, że w Kościele katolickim istnieje napięcie między duchowością wyrażaną przez modlitwę a wiarą praktykowaną przez zaangażowanie społeczne. Jego zdaniem ten podział należy przezwyciężyć, bo chrześcijaństwo powinno łączyć jedno i drugie – modlitwę z troską o innych.

wAkcji24.pl |  Wiara | Maria Nicińska | źródło: Journal of Religion and Health | obraz: Ideogram | 29.06.2025