Przyznanie nagrody wywołało szeroką dyskusję w Kościele katolickim w USA. Wielu hierarchów przypominało, że senator od lat konsekwentnie popiera ustawodawstwo proaborcyjne, co ich zdaniem powinno automatycznie wykluczać go z grona wyróżnianych przez instytucje kościelne.

Najostrzej wypowiedział się biskup Thomas Paprocki ze Springfield, rodzinnej diecezji Durbina, określając go jako osobę „niegodną katolickiego odznaczenia”.

Byłem wstrząśnięty, gdy dowiedziałem się, że Archidiecezja Chicago planuje uhonorować senatora Richarda Durbina nagrodą za całokształt osiągnięć – powiedział biskup Paprocki w oświadczeniu z 19 września, udzielonym w odpowiedzi na pytania redakcji The Pillar.

Biorąc pod uwagę długą i konsekwentną historię popierania przez senatora Durbina prawa do aborcji – w tym sprzeciw wobec ustaw chroniących dzieci, które przeżyły nieudane aborcje – ta decyzja niesie ryzyko wywołania poważnego zgorszenia i wprowadzenia wiernych w błąd co do jednoznacznego nauczania Kościoła o świętości ludzkiego życia(…) Uhonorowanie osoby publicznej, która aktywnie działała na rzecz rozszerzania i utrwalania prawa do odbierania życia niewinnym dzieciom w łonie matki, podważa samą ideę godności człowieka i solidarności, którą ta nagroda rzekomo ma promować” – podkreślił biskup.

Sprawa zyskała również wymiar międzynarodowy. Papież Leon XIV w rozmowie z EWTN News przyznał, że rozumie emocje wokół tej decyzji, ale jednocześnie apelował, aby patrzeć na całokształt politycznej działalności Durbina, obejmującej już cztery dekady służby w Senacie.

Arcybiskup Chicago, kardynał Blase Cupich, poinformował, że decyzja o przyznaniu nagrody wynikała z uznania dla wkładu senatora w reformę imigracyjną i jego konsekwentnej obrony praw migrantów. Jednocześnie podkreślił, że żadna z amerykańskich partii politycznych nie odzwierciedla w pełni nauczania Kościoła.

Hierarcha zaznaczył, że docenienie działań w jednym obszarze nie oznacza zgody na wszystkie poglądy danej osoby. – „Prawo do życia musi być bronione bez kompromisów, ale biskupi w USA angażują się także w sprawy imigrantów” – wyjaśnił Cupich.

Jednocześnie przestrzegł przed całkowitym potępianiem katolickich polityków, twierdząc, że takie podejście zamyka drogę do dialogu. Zapowiedział także organizację specjalnych „spotkań synodalnych”, które mają pomóc wiernym w podejmowaniu rozmów na tematy budzące największe napięcia.

Pod presją krytyki senator Durbin zrezygnował z przyjęcia wyróżnienia. W komentarzach duchowni, m.in. jezuita o. Paweł Kosiński, podkreślali, że jego decyzja zakończyła narastający konflikt, ale jednocześnie uwidoczniła głębokie podziały w amerykańskim Kościele dotyczące obecności katolików w polityce.

Dyskusja wokół senatora Durbina wpisuje się w szerszy problem widoczny zarówno w USA, jak i w Polsce – mianowicie rozdźwięk między deklarowaną wiarą a praktyką polityczną. Dobrym przykładem jest prezydent Joe Biden, który formalnie i oficjalnie określa siebie jako katolika, a jednocześnie konsekwentnie wspiera ustawodawstwo proaborcyjne, co stoi w jawnej sprzeczności z nauką Kościoła. 

Jak mówił bp Paprocki: 

W wywiadzie dla programu informacyjnego CB  „Face the Nation” w Wielkanoc tego roku, kardynał Wilton D. Gregory, arcybiskup Waszyngtonu, stwierdził, że prezydent USA Joe Biden jest katolikiem kafeteryjnym (wybiórczym), który – podobnie jak wielu katolików – wybiera sobie tylko niektóre aspekty wiary, ignorując lub nawet zaprzeczając innym. Wyjaśnił, że termin „katolik kafeteryjny” odnosi się do osób, które wybierają to, co jest atrakcyjne, a odrzucają to, co stanowi wyzwanie.

Po tym, jak prezydent Biden obiecał w swoim orędziu o stanie państwa w marcu 2024 roku, że zrobi wszystko, co w jego mocy, aby przywrócić prawo Roe vs. Wade jako obowiązujące prawo, kardynał Gregory powiedział:

„Są rzeczy, zwłaszcza w kwestiach życia. Są rzeczy, które on ignoruje, problemy życia począwszy od jego początku, a kończące się naturalną śmiercią. Nie można wybierać selektywnie. Albo szanuje się życie we wszystkich jego wymiarach, albo trzeba ustąpić i powiedzieć: 'Nie jestem za życiem’.”

Całkowicie popieram kardynała Gregory’ego i zgadzam się z tym, co powiedział. Oczywiście istnieją granice, których katolik nie może przekroczyć bez popadania w herezję, apostazję lub schizmę.

Podobne napięcia obserwujemy w Polsce – wielu polityków i samorządowców deklaruje swoje przywiązanie do katolickiej tradycji czy powołuje się na wartości chrześcijańskie w debacie publicznej, a równocześnie aktywnie angażuje się w promowanie inicjatyw proabrocyjnych oraz innych sprzecznych z nauką Kościoła. Chodzi m.in. o wsparcie dla projektów liberalizujących prawo aborcyjne, uchwały samorządowe podkreślające konieczność „zapewnienia dostępu do aborcji” czy publiczne wystąpienia popierające protesty w tej sprawie. Tego rodzaju sprzeczność między deklarowaną wiarą a praktyką polityczną rodzi pytania o spójność światopoglądową i autentyczność świadectwa wiary w przestrzeni życia publicznego.

wAkcji24.pl | Wiara| Maria Nicińska | obraz: Ideogram | 02.10.2025