Trwają szczególne dni, czyli okres Wielkiego Postu. Bardzo ważne jest zrozumienie, co jest jego istotą. To prośba Boga o „dziesięcinę” naszego czasu z całego roku, ponieważ chce nas wyprowadzić na pustynię, aby tam mówić do naszego serca. Chce nas na 40 dni wyjąć ze świata, który jest pełen atrakcji i pokus, przed którymi nie zawsze jesteśmy w stanie się obronić. To one zabierają nam czas na intymność z Bogiem i zagłuszają słuchanie Jego głosu. Wielki Post zachęca do zatrzymania się w codziennym biegu, przemyślenia swojego życia i przygotowania serca na radość Zmartwychwstania.
Ryszard Stochła: Wielki Post - przystanek na drodze do trzeźwości
Wielki Post - wstrzemięźliwość i abstynencja
Wielki Post dla wszystkich osób wierzących jest okazją do podjęcia postanowień, które będą realizować w tym okresie liturgicznym. Nie ma co do tego obowiązku, lecz Kościół zachęca, by spróbować podjąć trud i ofiarować go w wybranej dla siebie intencji.
Jednym z kluczowych — obok jałmużny i modlitwy — elementów duchowych praktyk jest post, rozumiany jako wstrzemięźliwość od pokarmów (zwłaszcza mięsa), ale również jako duchowa abstynencja od złych nawyków, która ma prowadzić do pokory i walki ze złem.
Wstrzemięźliwość nie ogranicza się wyłącznie do pokarmów, ale dotyczy również środków zmieniających świadomość, głównie wszechobecnego alkoholu. Wielki Post bez alkoholu to popularna praktyka, mocno zalecana przez Kościół jako forma duchowej odnowy. Biskupi zachęcają do dobrowolnej abstynencji, by wzmocnić modlitwę i solidarność z osobami walczącymi z nałogiem.
Wiara, która trwa. Więcej Polaków na mszy i przystępujących do Eucharystii w 2024 roku
Ryszard Stochła: Wielki Post - przystanek na drodze do trzeźwości
Obowiązek stałej troski o trzeźwość
W 2025 roku przewodniczący Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych, bp Tadeusz Bronakowski, w Słowie na Niedzielę 58. Tygodnia Modlitw o Trzeźwość Narodu napisał: „Zachęcam do podjęcia decyzji o dobrowolnej abstynencji od alkoholu na czas zbliżającego się Wielkiego Postu. Proszę o świadectwo życia abstynenckiego osoby duchowne i wiernych świeckich”.
Bp Bronakowski przyznał również, że „niezwykle ważną sprawą jest uświadomienie sobie obowiązku stałej troski o trzeźwość”. Hierarcha poprosił, by otoczyć modlitwą osoby zmagające się z nałogiem: „Módlmy się także za ich cierpiących bliskich. Podejmijmy post w intencji rodzin dotkniętych problemem alkoholowym, aby wróciła do nich trzeźwość, aby odzyskały radość, pokój i miłość. Szczególną formą postu jest dobrowolna abstynencja od alkoholu, podjęta z miłości do Boga i do bliźnich” — wskazał.
Ryszard Stochła: Choroba alkoholowa – siła i znaczenie wiary w walce z nią
Ryszard Stochła: Wielki Post - przystanek na drodze do trzeźwości
Wielki Post: Abstynencja przez 40 dni
Dobrowolna abstynencja wśród osób pijących umiarkowanie jest dość powszechna i zazwyczaj nie stanowi dla nich wielkiego wyrzeczenia. Spotykamy się jednak także ze zjawiskiem dobrowolnej przerwy w piciu na okres Wielkiego Postu u osób, co do których nie ma wątpliwości, że są uzależnione od alkoholu. Wiele osób zadaje sobie pytanie, jak to możliwe, że statystyczny Kowalski, pijący systematycznie alkohol (często w sposób destrukcyjny — ciągi alkoholowe, „urwane filmy”, szkody zdrowotne itd.), potrafi przez 40 dni zachować abstynencję.
Wielkopostna przerwa w piciu służy alkoholikowi jako „dowód” na to, że nie jest uzależniony od tej substancji. Jego działanie ma na celu udowodnienie otoczeniu, że się myli w osądach dotyczących jego osoby. On sam myśli: „Skoro nie piję przez 40 dni, to znaczy, że mam nad tym kontrolę”. Jest to klasyczny mechanizm zaprzeczania (jeden z trzech psychologicznych mechanizmów uzależnienia — mechanizm iluzji i zaprzeczeń), który pozwala oddalać decyzję o podjęciu trwałej abstynencji i profesjonalnej terapii.
Św. Szarbel – cuda, które nie są legendą. Ks. Andrzej Sochal w rozmowie z Anną Popek
Ryszard Stochła: Wielki Post - przystanek na drodze do trzeźwości
Po poście karnawał?
Co się w tym czasie dzieje z taką osobą? Najczęściej nic dobrego. Nie radzi sobie ona z emocjami, pojawiają się złość i agresja. Brak „środka znieczulającego” sprawia, że codzienne problemy stają się nie do zniesienia. Bliscy często stwierdzają, że wielkopostny abstynent jest „gorszy na trzeźwo” niż wtedy, gdy pił.
Pozornie dobrowolna abstynencja jest dla niego stanem tymczasowym. Alkoholik odlicza dni i nie planuje kontynuowania życia bez alkoholu. Zakończenie Wielkiego Postu skutkuje sięgnięciem po „nagrodę” — alkohol. Najczęściej w dużych ilościach, co prowadzi do picia kompulsywnego i ciężkich ciągów alkoholowych. I tak do kolejnego Wielkiego Postu — o ile go dożyje.
Ks. Jakub Klimontowski: Może właśnie takie postanowienie warto zabrać ze sobą w nowy rok?
Ryszard Stochła: Wielki Post - przystanek na drodze do trzeźwości
Wiara pozwala odnaleźć sens życia
Nie oznacza to jednak, że każdy alkoholowy post jest daremny. Zdarza się, że czas abstynencji skutkuje wizytą u lekarza, który diagnozuje uszkodzenia wątroby, trzustki czy innych organów, a strach przed utratą zdrowia lub życia staje się motywacją do podjęcia trwałej abstynencji i terapii. Trzeźwy czas Wielkiego Postu to szansa na jasną i realną ocenę rzeczywistości. Skutkuje to zdrowszymi relacjami rodzinnymi, efektywniejszą pracą zawodową i często odnową relacji z Bogiem — jest to ścieżka naprawy dotychczasowego życia.
Wielu alkoholików opowiada, że podejmując abstynencję w Wielkim Poście, aby udowodnić światu, że „kontrolują picie”, uświadomili sobie, iż są uzależnieni. Napotkali na swojej drodze ludzi, którzy opowiedzieli im o własnej drodze do abstynencji i trzeźwego życia. Uwierzyli, że można żyć bez alkoholu. Dziś są trzeźwi, pielęgnują ten stan i widzą w swoim życiu zmiany na lepsze.
Krzysztof Kotowicz: Od kryzysu do karnawału
Ryszard Stochła: Wielki Post - przystanek na drodze do trzeźwości
Początek życia bez alkoholu
Gorąco zachęcamy do podjęcia dobrowolnej abstynencji w czasie tegorocznego Wielkiego Postu i życzymy, aby był to początek życia bez alkoholu i innych środków zmieniających świadomość. Decyzja o abstynencji jest osobistym wyborem i formą pokuty, którą podejmujesz dla siebie i dla innych.
„Kiedy pościcie, nie bądźcie posępni jak obłudnicy. Przybierają oni wygląd ponury, aby pokazać ludziom, że poszczą. Zaprawdę, powiadam wam: już odebrali swoją nagrodę”.
Ten fragment Ewangelii według św. Mateusza (6,16–18) jest ważną wskazówką Jezusa, że post powinien być prywatny, szczery i skierowany do Boga, a nie do ludzi. Ma być aktem pokory i duchowej dyscypliny, a nie sposobem na zdobycie poklasku. Prawdziwą nagrodę za duchowe praktyki otrzymuje się od Boga, a nie od ludzi, którym obłudnicy pokazują swoje cierpienie.
Zrób pierwszy krok. Powierz swoją wolę i życie opiece Boga. Idź na mityng Anonimowych Alkoholików. Wejdź na stronę aa.org.pl, gdzie znajdziesz aktualny spis wszystkich mityngów.
Poszukaj w swojej okolicy klubów abstynenta i zadzwoń pod podane tam numery. Z zachowaniem pełnej anonimowości możesz porozmawiać o swoim problemie z osobami, które doskonale go rozumieją.
Przykładowe miejsca wsparcia:
- Klub Abstynenta „Odnowa” w Świebodzicach – tel. 793 384 285
- Klub Abstynenta „ARKA” w Strzegomiu – tel. 669 747 210
Pamiętaj: nie jesteś sam. Pomoc jest bliżej, niż myślisz.
Ryszard Stochła
Ryszard Stochła: W obronie lekcji religii [w-Akcji: OPINIE]
wAkcji24.pl | Wiara | Ryszard Stochła | Źródło: Miesięcznik Katolicki w-Akcji | Ilustracja: Ideogram | 13.03.2026
