To już rok po powodzi. We wrześniu 2024 roku południowo-zachodnią część Polski nawiedziła katastrofalna powódź, która w ciągu kilku dni zniszczyła dorobek tysięcy rodzin, gospodarstw i instytucji. Fala żywiołu pozbawiła wielu ludzi dachów nad głową, zniszczyła infrastrukturę i pozostawiła ogromne poczucie bezradności. W tej dramatycznej sytuacji jedną z pierwszych instytucji, która zorganizowała systemową pomoc, była Caritas Polska wraz z diecezjalnymi strukturami. Dziś, rok po tragedii, widać wyraźnie, że Kościół nie tylko stanął na wysokości zadania w chwili kryzysu, ale nadal towarzyszy poszkodowanym w procesie odbudowy życia.
Rok po powodzi. Kościół nadal pomaga powodzianom
Caritas Polska. Natychmiastowa reakcja i pomoc humanitarna
Już w pierwszych dniach po powodzi Caritas Polska uruchomiła sztab kryzysowy i we współpracy z diecezjami zorganizowała szeroko zakrojoną akcję pomocową. Do powodzian trafiło ponad 1600 ton pomocy humanitarnej – woda pitna, żywność, środki higieniczne i czyszczące. Równolegle rozpoczęto zbiórki finansowe: najpierw 400 tys. zł przekazano wprost diecezjom, a następnie – dzięki ogólnopolskiej zbiórce w kościołach, wpłatom indywidualnym i wsparciu biznesu – udało się zgromadzić 75 mln zł.
Caritas nie ograniczała się jedynie do przekazywania poszkodowanym żywności czy artykułów higienicznych – organizacja aktywnie wspierała także w sprzątaniu domów i posesji. Pod koniec września, 27 i 28 dnia miesiąca, we wszystkich sklepach sieci Biedronka w Polsce odbyła się wielka zbiórka zainicjowana przez Caritas Polska. Zbierano środki czystości, chemię gospodarczą, produkty higieniczne oraz żywność o długim terminie przydatności. Zebrane dary trafiały do magazynów na południu kraju i były systematycznie dostarczane tam, gdzie były najbardziej potrzebne. W akcję włączyło się ponad 4800 wolontariuszy z 30 diecezji, dzięki czemu udało się zebrać ponad 85 ton produktów. Podobne zbiórki prowadzono także w innych sieciach handlowych. Łącznie, w sklepach Biedronka, Lidl, Netto i Selgros udało się zgromadzić aż 355 ton żywności i chemii gospodarczej.
„Paczka dla powodzian” i wsparcie rzeczowe
Szczególną inicjatywą była akcja „Paczka dla powodzian”, w ramach której dostarczano nie tylko jedzenie i chemię gospodarczą, lecz także sprzęty potrzebne do sprzątania i odbudowy: agregaty prądotwórcze, osuszacze, nagrzewnice, butle gazowe czy podstawowe narzędzia. Wartość tej pomocy rzeczowej Caritas oszacowała na 6,25 mln zł.
Wolontariusze Caritas działali bezpośrednio w zalanych miejscowościach – pomagali wynosić błoto z piwnic, sprzątać posesje, usuwać zniszczone meble i tynki. To wsparcie miało nie tylko wymiar praktyczny, ale również psychologiczny – było znakiem solidarności i obecności drugiego człowieka w chwili kryzysu.
Rok po powodzi. Kościół nadal pomaga powodzianom
Caritas Polska. Pomoc finansowa i odbudowa domów
Kiedy minął etap najpilniejszych działań, Caritas wdrożyła program długofalowej pomocy. Kluczowym narzędziem były karty przedpłacone o wartości 6 tys. zł każda – rozdano ich 3455 na łączną sumę 20,73 mln zł. Dzięki nim rodziny mogły samodzielnie decydować, czy potrzebują materiałów budowlanych, sprzętu AGD, ubrań czy podstawowych rzeczy codziennego użytku.
Na kolejnym etapie pomocy Caritas wsparła rodziny dotknięte powodzią poprzez rozdanie 2800 kart remontowych o łącznej wartości 14 mln zł. Każda karta, warta 5 tys. zł, mogła być wykorzystana w sklepach Castorama na zakup dowolnych materiałów budowlanych. Program był skierowany do gospodarstw, które nie radziły sobie z kosztami remontów i opłatami za energię, zwłaszcza w trudnym zimowym okresie. O przyznaniu wsparcia decydowały jasno określone kryteria. Równolegle diecezjalne oddziały Caritas wypłacały rodzinom doraźną pomoc finansową – na dodatkowe, bieżące potrzeby. Łącznie komisje działające w diecezjach przekazały w tej formie ponad 9,42 mln zł osobom najbardziej potrzebującym.
Szczególną troską objęto najmłodszych. Na programy stypendialne i wyjazdy wytchnieniowe Caritas przeznaczyła 4,05 mln zł. Ponad 700 dzieci skorzystało z programu Skrzydła, który zapewnia stypendia socjalne. Organizowane były także wakacje, zimowiska i pobyty wytchnieniowe, aby rodziny mogły odpocząć w trakcie remontów.
Rok po powodzi. Kościół nadal pomaga powodzianom
Rok po powodzi, Caritas nie ustaje w pomocy
Caritas nie ograniczyła się do wspierania rodzin. 6,2 mln zł przeznaczono na remonty zalanych budynków i odbudowę infrastruktury. Diecezjalne oddziały rozdysponowały kolejne 10,6 mln zł w formie pomocy lokalnej – m.in. węgla, sprzętu AGD, mebli, paczek żywnościowych.
Bardzo ważnym elementem pomocy było wsparcie psychospołeczne. Caritas zadbała nie tylko o potrzeby materialne, ale również o odbudowę więzi i poczucia wspólnoty. Organizowano spotkania ze specjalistami, którzy pomagali osobom w kryzysie, a także różne inicjatywy integracyjne – m.in. mikołajki dla dzieci, ferie i wakacje, czy pobyty wytchnieniowe dla rodzin w czasie trwających remontów domów.
Szczególnym wydarzeniem były Wigilie Caritas, w których uczestniczyło ponad 1500 mieszkańców terenów popowodziowych wraz z wolontariuszami i osobami niosącymi pomoc. Przy wspólnym stole był czas na kolędowanie, dzielenie się opłatkiem i radość dzieci z otrzymanych prezentów.
Caritas podkreśla, że jej misją jest stałe towarzyszenie osobom w trudnych sytuacjach. Dlatego wzmacniano lokalne wspólnoty i wolontariat, by mogły one wspierać powodzian nie tylko w pierwszych miesiącach po tragedii, ale także w dłuższej perspektywie – aż do pełnej odbudowy życia i codziennej stabilności.
W całej Polsce w pomoc zaangażowało się ponad 4000 wolontariuszy – od pakowania paczek, przez transporty, po fizyczne prace porządkowe na terenach zalanych. Do akcji włączyły się także Caritas z innych krajów, m.in. z Ukrainy, Słowenii i Chorwacji.
Jak podkreśla ks. Janusz Majda, dyrektor Caritas Polska: „To wielka siła Caritas – w trudnej chwili potrafimy jednoczyć się w kryzysach i zauważyć drugiego człowieka w potrzebie.”
Rok po tragedii Caritas nadal prowadzi programy stypendialne, wspiera odbudowę domów i towarzyszy rodzinom w codziennych trudnościach. Łącznie pomoc objęła tysiące rodzin, setki instytucji i całe lokalne społeczności.
Kościół w Polsce pokazał, że solidarność nie kończy się na pierwszym odruchu serca. To proces długotrwały, wymagający cierpliwości, organizacji i konsekwencji. Jak podkreśla Caritas, pomoc dla powodzian będzie kontynuowana jeszcze przez lata – bo odbudowa po tak wielkiej tragedii to nie sprint, ale maraton.
wAkcji24.pl | Kultura | Maria Nicińska| źródło i obrazy: Raport Caritas Polska „Rok po powodzi”| Fot.główna: Ks. Jakub Klimontowski – zniszczenia po powodzi w Kłodzku | 17.09.2025