Ustawa, znana jako SB 10, wymaga, aby w każdej sali lekcyjnej znajdował się plakat lub oprawiona wersja Dekalogu w języku angielskim, o wymiarach co najmniej 16 na 20 cali. Tekst Dziesięciu Przykazań musi być czytelny z każdego miejsca w pomieszczeniu, co oznacza, że jego obecność ma być wyraźna i nie do przeoczenia.

Władze argumentują, że celem nowych przepisów jest podkreślenie historycznej roli Dekalogu w kształtowaniu amerykańskiego systemu prawnego i edukacyjnego. Jak powiedziała współautorka ustawy, republikańska kongresmenka stanowa Candy Noble, przepisy mają charakter edukacyjny i służą przypomnieniu o wartościach, które legły u podstaw społeczeństwa.

W Teksasie funkcjonuje obecnie ponad 9000 szkół publicznych, do których uczęszcza ponad 5,5 miliona uczniów. Nowa ustawa oznacza konieczność wprowadzenia zmian w tysiącach placówek edukacyjnych – od najmniejszych szkół podstawowych po duże licea. Oznacza to nie tylko logistyczne wyzwania, ale i finansowe koszty związane z produkcją i instalacją wymaganych plakatów.

Choć inicjatorzy ustawy przekonują, że nie ma ona charakteru religijnego, a jedynie historyczny, jej przeciwnicy ostrzegają przed poważnymi naruszeniami konstytucji. Krytycy twierdzą, że nowe prawo stoi w sprzeczności z zasadą rozdziału Kościoła od państwa, która jest fundamentem amerykańskiej demokracji.

Amerykańska Unia Swobód Obywatelskich (ACLU) już zapowiedziała, że zaskarży ustawę, przywołując precedens z 1980 roku. W sprawie Stone v. Graham Sąd Najwyższy orzekł, że nakaz eksponowania Dziesięciu Przykazań w szkołach publicznych stanu Kentucky jest niezgodny z konstytucją. Sąd uznał wtedy, że przepis nie posiadał świeckiego celu ustawodawczego, co naruszało tzw. klauzulę ustanowienia Pierwszej Poprawki.

Teksas to nie jedyny stan, który podejmuje działania zmierzające do umieszczania symboli religijnych w przestrzeni publicznej edukacji. W ostatnich miesiącach podobne inicjatywy pojawiły się w kilku innych stanach.

Luizjana stała się pierwszym od dekad stanem, który formalnie uchwalił obowiązek eksponowania Dziesięciu Przykazań w szkołach. Jednak przepisy te zostały tymczasowo zablokowane przez sąd apelacyjny, który uznał je za niekonstytucyjne. Prokurator Generalna Luizjany, Liz Murrill, zapowiedziała, że sprawa trafi do Sądu Najwyższego USA, co może przesądzić o przyszłości podobnych inicjatyw w całym kraju.

Podobne projekty ustaw są rozważane m.in. w Georgii, Oklahomie, Karolinie Południowej i Arkansas. W niektórych przypadkach, jak w Utah, rozważana jest jedynie możliwość omawiania Dekalogu w kontekście historycznym. W innych, jak w Wirginii Zachodniej, promowane są hasła o religijnym charakterze, takie jak „In God We Trust”.

Spór wokół ustawy z Teksasu nie dotyczy jedynie konkretnego zapisu prawnego. W szerszym kontekście toczy się debata o granice obecności religii w przestrzeni publicznej, a zwłaszcza w systemie edukacji. Dla jednych umieszczenie Dziesięciu Przykazań w klasach to wyraz poszanowania tradycji i dziedzictwa kulturowego. Dla innych – niebezpieczny precedens, który może prowadzić do naruszenia praw obywatelskich i wolności wyznania.

Dziesięć Przykazań  od wieków miało istotne znaczenie w kształtowaniu struktur społecznych, politycznych i kulturowych. Od chwili, gdy Mojżesz otrzymał je na górze Synaj, zasady te zaczęły odgrywać kluczową rolę w organizowaniu życia wspólnotowego oraz budowaniu systemów wartości w wielu cywilizacjach.

Pierwsze trzy przykazania, koncentrujące się na relacji człowieka z Bogiem, wyznaczyły fundament religijnej etyki i moralności. Na ich podstawie kształtowały się nie tylko osobiste postawy duchowe, ale również całe instytucje religijne, które przez stulecia – zwłaszcza w średniowieczu – pełniły ważną rolę w życiu społecznym, politycznym i edukacyjnym. Z kolei przykazania dotyczące relacji międzyludzkich, takie jak zakaz zabijania, kradzieży czy cudzołóstwa, wniosły trwałe wartości do porządków prawnych i norm społecznych. Te podstawowe zasady moralne stały się fundamentem dla rozwijających się systemów prawa, tworząc ramy postępowania akceptowalne w wielu kulturach i religiach.

Choć wiele społeczeństw jest dziś świeckich i zróżnicowanych religijnie, to jednak moralne przesłanie Dziesięciu Przykazań nadal wywiera wpływ na normy społeczne, edukację oraz wartości wyznawane przez jednostki i wspólnoty. Dekalog jest również trwałym elementem dziedzictwa kulturowego – obecny w literaturze, sztuce i tradycjach. Dziesięć Przykazań odegrało znaczącą rolę w historii ludzkości. Przez wieki wpływało na rozwój społeczeństw, tworzenie systemów prawa i moralności, a jego oddziaływanie wciąż jest widoczne – nie tylko w sferze religijnej, ale i kulturowej czy obywatelskiej.

wAkcji24.pl |  Kultura | Maria Nicińska | obrazy: Pomnik Dziesięciu Przykazań przed Kapitolem Stanu Teksas, USA, Pomnik Dekalogu na Kadzielni w Kielcach Wikipedia| 4.07.2025