Badanie realizowano od 8 marca do 17 kwietnia 2024 roku i objęto nim młodzież uczęszczającą do ostatnich klas szkół ponadpodstawowych: liceów ogólnokształcących, techników oraz branżowych szkół I stopnia, zarówno publicznych, jak i prywatnych. Średnia wieku respondentów wyniosła 19,3 roku. Najliczniejszą grupę stanowili uczniowie pochodzący ze wsi – 44,2%. W miastach do 20 tysięcy mieszkańców mieszkało 11,8% badanych, w miejscowościach od 20 do 100 tysięcy – 20,2%, w miastach od 101 do 500 tysięcy – 15,8%, a w aglomeracjach powyżej 500 tysięcy – 8%.

W sumie przebadano 1029 osób, co oznacza, że wyniki są reprezentatywne, a margines błędu jest minimalny. Jak podkreśla ks. dr Jarosław Kozak z Katedry Katolickiej Nauki Społecznej i Socjologii Moralności KUL: „Możemy z bardzo dużym prawdopodobieństwem powiedzieć, że wynik nie odbiega od prawdziwego więcej niż plus-minus trzy procent.”

W pierwszej części badania ankieterzy pytali o częstotliwość uczestnictwa w praktykach religijnych. Okazało się, że 25,6% respondentów uczęszcza na nabożeństwa kilka razy w roku, 10% raz lub dwa razy w miesiącu, a 19,5% raz w tygodniu. Tylko 3,9% uczniów zadeklarowało uczestnictwo kilka razy w tygodniu, natomiast 41,1% przyznało, że nie praktykuje w ogóle.

Zestawiając to z deklaracjami dotyczącymi wiary: 4,1% uczniów określiło się jako osoby głęboko wierzące, prawie 33% jako wierzący, natomiast 22% zadeklarowało niezdecydowanie, ale przywiązanie do tradycji religijnej. Kolejno, 15% uznało się za obojętnych wobec religii, a ponad 17% jako niewierzących. Odpowiedź „trudno powiedzieć” zaznaczyło 8,3% badanych.

Pomimo rozbieżności między praktykowaniem a deklarowaną wiarą, ponad 50% respondentów uczestniczyło w szkolnych lekcjach religii, natomiast 47,5% zadeklarowało brak udziału. Do wspólnot, ruchów czy stowarzyszeń religijnych należało jedynie nieco ponad 4% badanych.

Dane dotyczące przyjmowania sakramentów również są wymowne: ponad 98% młodzieży zostało ochrzczonych, ponad 96% przystąpiło do Pierwszej Komunii Świętej, a 76% do sakramentu bierzmowania.

Częstotliwość przystępowania do sakramentu pokuty i pojednania jest bardzo zróżnicowana. 33,6% uczniów w ogóle się nie spowiada, niemal 24% robi to raz na kilka lat, 12% raz w roku, a 24% kilka razy w roku. Regularne, comiesięczne przystępowanie do spowiedzi zadeklarowało jedynie 6,3%.

Rektor KUL, ks. prof. Mirosław Kalinowski, komentując te dane, zauważa: „Te wyniki dają nam poważnie do myślenia. Są kolejnym potwierdzeniem tego, że okres bierzmowania to często ostatni tak mocny kontakt młodzieży z Kościołem. Potem zaczyna się niestety stopniowy odpływ.” 

Dodaje jednak z nadzieją: „Do końca liceum mamy jednak jeszcze szansę utrzymać dużą część młodzieży, która mimo słabej deklaracji wiary nadal w jakiejś formie współuczestniczy w życiu Kościoła. Są z nami, więc jeszcze możemy coś zdziałać. Musimy mieć jednak pomysł jak tych młodych zatrzymać. Najprościej będzie ich samych o to zapytać. Dlatego w nowym roku szkolnym i akademickim organizujemy cykl debat z młodymi o ich roli w Kościele i ich postrzeganiu Kościoła.”

Kolejnym elementem badania było pytanie o autorytet moralny papieży: Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka. Uczestnicy oceniali ich na siedmiopunktowej skali, gdzie 1 oznaczało brak autorytetu, a 7 – pełne uznanie autorytetu moralnego. Jak wyjaśnia ks. dr Jarosław Kozak: „Skala ta pozwalała uchwycić zróżnicowane natężenie postrzeganego autorytetu oraz umożliwiała bezpośrednie porównania między trzema papieżami.”

Najwyższą średnią ocenę – 3,37 – uzyskał Jan Paweł II. Na drugim miejscu uplasował się papież Franciszek z wynikiem 2,29, a na trzecim Benedykt XVI z wynikiem 2,13. Wyniki te wskazują, że dla młodzieży Jan Paweł II pozostaje najwyraźniejszym autorytetem moralnym, przy czym uznanie dla jego osoby koreluje z poziomem osobistej religijności. Innymi słowy, im głębsza wiara deklarowana przez daną osobę, tym wyżej ocenia ona autorytet moralny papieża Polaka.

wAkcji24.pl |  Kultura | Maria Nicińska | Źródło: KUL |obraz: Ideogram| 1.07.2025