Biskup Ignacy Dec wyjaśnia, co znaczy "grzeszących upominać"

Bp Ignacy Dec: Grzeszących upominać - akt miłosierdzia

Pośród uczynków miłosiernych co do duszy na pierwszym miejscu Kościół wymienia: „Grzeszących upominać”. Wskazuje to na jego ważność. Podejmując refleksję nad tym uczynkiem miłosiernym, spróbujemy odpowiedzieć na następujące pytania: jakie są podstawy biblijne obowiązku upominania?; kto jest powołany do udzielania upomnień?; jaki jest  motyw upominania, jaka   forma oraz sposób udzielania i przyjmowanie upomnień?

Bp Ignacy Dec: Grzeszących upominać - biblijne podstawy

DALL·E 2024 05 07 22.43.11 A biblical wise man depicted as an elderly figure with a long white beard and robes holding a scroll. He stands against a backdrop of empty walls

W Piśmie Świętym znajdujemy wiele tekstów wzywających do upominania grzeszących. W Starym  Testamencie  najwięcej tych tekstów znajdujemy w księgach dydaktycznych oraz w psalmach. W Księdze Syracha np. czytamy: „Upomnij przyjaciela, a może tak nie uczynił? a jeśliby uczynił, by już nie powtórzył czynu.. Upomnij bliźniego swego, zanim mu grozić będziesz” (Syr 19,13.17);

„Synu mój, słuchaj karcenia swego ojca, nie odrzucaj pouczenia swej matki…. Głupi gardzi karceniem ojca, kto nagany przyjmuje jest roztropny” (Prz 1,8; 15,5). Z tekstów ewangelicznych przypomnijmy słowa Pana Jezusa o   upomnieniu braterskim: „Gdy brat twój zgrzeszy przeciw tobie, idź i upomnij go w cztery oczy. Jeśli cię usłucha, pozyskasz swego brata. Jeśli zaś nie usłucha, weź ze sobą jeszcze jednego lub dwóch, żeby na słowie dwóch albo trzech świadków oparła się cała sprawa. A jeśli i tych nie usłucha, donieś Kościołowi. A jeśli nawet  Kościoła  nie usłucha, niech ci będzie jak poganin mi celnik” (Mt 18,15-17). 

Teksty o upominaniu grzeszących znajdujemy w listach św. Pawła Apostoła. Oto niektóre z nich: „Zaklinam cię na Boga i Chrystusa Jezusa, który będzie sądził żywych i umarłych, oraz na Jego pojawienie się i na Jego królestwo: głoś naukę, nastawaj w porę i nie w porę, wykazuj błąd, napominaj, podnoś na duchu z całą cierpliwością w każdym nauczaniu. Przyjdzie bowiem chwila, kiedy zdrowej nauki nie będą znosili, ale według własnych pożądań – ponieważ ich uszy świerzbią – będą sobie mnożyli nauczycieli. Będą odwracali się od słuchania prawdy. a obrócą się ku zmyślonym opowiadaniom. Ty zaś czuwaj we wszystkim, znoś trudy, wykonaj dzieło ewangelisty, spełnij swe posługiwanie” (2 Tm 4,1-5);  

„Dlatego napominam was, abyście z miłością rozstrzygnęli tę sprawę…Tak więc w imieniu spełniamy posłannictwo jakby Boga samego, który przez nas udziela napomnień. W imię Chrystusa prosimy: pojednajcie się z Bogiem!” (2 Kor 2,8;5,20).

Gdy wgłębimy się w treść  tekstów dotyczących upominania, zauważymy, że upominanie jest środkiem moralnego kształtowania człowieka. Pan Bóg upomina ludzi grzeszących i nam poleca ich upominać,  by zeszli z grzesznych dróg życia, zmienili swoje postępowanie i podjęli drogę ku osobowej doskonałości, ku pełniejszemu  człowieczeństwu.  

Grzeszących upominać: Osoby powołanie do udzielania upomnień

Pierwszą osobą mającą szczególny tytuł, władzę i moc upominania jest sam Bóg. W Starym Testamencie Bóg często upominał naród wybrany przez proroków. Posyłał ich zwłaszcza wtedy, gdy naród stawał się niewierny zawartemu przymierzu, gdy nie zachowywał Bożego prawa.

Umarłych pogrzebać

W czasach Nowego Testamentu  Bóg kierował najpierw upomnienia do grzeszących ludzi ustami św. Jana Chrzciciela, a następnie  samego Chrystusa.  Poprzednik Pański napominał ludzi na pustyni, wzywając ich do nawrócenia: „Nawracajcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie… Plemię żmijowe, kto wam pokazał, jak uciec przed nadchodzącym gniewem? Wydajcie więc godny owoc nawrócenia…” (Mt 3,2.7b-8a). 

Głośne stało się upomnienie, jakie Jan skierował do Heroda, gdy ten  wziął do siebie żonę swego brata Filipa. Jan nie udawał, że tego nie widzi, ale stanął przed monarchą i powiedział odważnie: „Nie wolno ci mieć żony twego brata” (Mk 6,18). To upomnienie przepłacił śmiercią. W działalności nauczycielskiej Jezusa znalazło się wiele upomnień, adresowanych głównie do faryzeuszów i uczonych w Piśmie oraz  do zatwardziałych mieszkańców niektórych miast (por. np. Mt 11,20-24; 23,13-36)).  Misję upominania zlecił Chrystus swojemu Kościołowi.   Czynili to już Apostołowie, a potem ich następcy. Jednym z nich był  Stanisław biskup krakowski. Za upomnienie króla Bolesława Śmiałego przepłacił życiem. Znane są nam upomnienia  bł. kard. Stefana Wyszyńskiego czy  św. Jana Pawła II. .   

Do upominania powołani są rodzice, nauczyciele i wychowawcy.  Znamy epizod z życia św. Jana Pawła II, jak to  ojciec pewnego razu upomniał  małego Karola, że za mało się modli do Ducha Świętego. To upomnienie ojcowskie zabrał syn Karol w swoje życie i starał się do niego stosować.   Dziś słyszymy  o rodzicach, którzy  nie mają odwagi upomnieć syna lub córkę, którzy jako narzeczeni mieszkają razem ze swoimi partnerami przed zawarciem związku małżeńskiego.  Niektórzy rodzice boją się upominać dzieci, by ich nie stresować. Podobnie zachowują się niektórzy nauczyciele, którzy wolą przemilczać wykroczenia uczniów, by nie narażać się ich rodzicom.  Jest to poważny błąd wychowawczy. 

Mówiąc o upominaniu, warto jeszcze  wspomnieć o upominaniu koleżeńskim. Bywa ono niekiedy bardziej skuteczne niż upominanie ze strony osób starszych.  

Motyw, forma i sposób udzielania i przyjmowanie upomnień

Motywem upominania winna zawsze być miłość do człowieka, który błądzi i popełnia grzech, a nie chęć upokorzenia kogoś, czy też chęć okazania  swojej władzy.



Zakończmy naszą refleksję nad upominaniem grzeszących  wskazówką dla upominanych. Kłopoty z przyjmowaniem upomnień mają ludzie pyszni, mało pokorni, którzy  w takich sytuacjach często się  obrażają.

Przyjmowanie upomnień może być jednak drogą do lepszego poznania siebie i do ćwiczenia się w pokorze.  W każdym razie nigdy nie przegrywamy, gdy przyjmujemy upomnienia z pokorą, i wdzięcznością. 

wAkcji24.pl | Opinie |  bp Ignacy Dec |  27.05.2023

Krzysztof Kotowicz: Dwa miasta i trzy wyzwania

Papież Leon XIV: Istnieje miasto Boże, które jest wieczne i charakteryzuje się bezwarunkową miłością Boga (amor Dei), a także miłością do bliźniego, zwłaszcza do ubogich. Istnieje miasto ziemskie, które jest tymczasowym miejscem zamieszkania, gdzie ludzie żyją aż do...

Barbara Nowak: To nie edukacja, lecz zamach na dzieci i prawa rodziców

Podczas panelu „Quo vadis szkoło?” zorganizowanego w Wałbrzychu w ramach Sudeckiego Forum Inicjatyw 2025, była małopolska kurator oświaty i radna Sejmiku Województwa Małopolskiego Barbara Nowak przedstawiła ostrą krytykę sytuacji polskich w szkołach. W swojej...

Cristian Álvarez: Droga Trzech Króli i niepokój powrotu. Wiara jako niewygodna przygoda

W kontekście święta Objawienia Pańskiego refleksje Cristiana Álvareza, profesora literatury i eseisty opublikowane na portalu Exaudi, skłaniają do głębokiego namysłu nad wiarą — jej miejscem w codzienności, w relacjach międzyludzkich i w konfrontacji świata wierzących...

Itxu Diaz: Europa odwołuje Boże Narodzenie [OPINIE]

Boże Narodzenie od wieków było symbolem pokoju, dobroci i wspólnoty, w którym rodziny łączyły się przy stole, a nawet skłóceni znajdowali okazję do pojednania. Jednak, jak zauważa hiszpański publicysta Itxu Díaz w swoim artykule opublikowanym w The Federalist, Europa...

Ks. Jakub Klimontowski: Co się stało z Adwentem?

Ks. Jakub Klimontowski: Współczesność, z jej tempem życia, konsumpcjonizmem i komercjalizacją, coraz częściej odbiera Adwentowi jego głębię i duchowy charakter.

Biskup Świdnicki Marek Mendyk w 44. rocznicę stanu wojennego: Odwagi! Nie bójcie się! Coś jest za naszym zakrętem historii

Biskup Świdnicki Marek Mendyk: Dwa lata temu trzynasty dzień grudnia raz jeszcze w najnowszej historii nabrał znaczenia pejoratywnego. I nie chodzi nawet o to, że 13 grudnia 2023 roku powstał rząd, którego skład to emanacja woli tej części wyborców, którzy w 2023 roku...

Ks. Grzegorz Wołoch: Najlepsze prezenty nie mieszczą się w pudełku

Ks. Grzegorz Wołoch: Czy wręczanie prezentów to jedynie miły zwyczaj towarzyszący świętom i ważnym okazjom? A może kryje się za nim coś więcej — głębsza treść, którą objawia wiara? Chrześcijańska teologia podpowiada, że gest dawania jest jednym z najbardziej...

Biskup Marek Mendyk: Chrystus po raz drugi przyjdzie przy końcu czasów – czuwajcie

Biskup Marek Mendyk wygłosił homilię podczas Mszy świętej sprawowanej z okazji 155. rocznicy konsekracji kościoła pw. św. Barbary w Wałbrzychu oraz poświęcenia nowego ołtarza, w I Niedzielę Adwentu, 30 listopada 2025 roku. We wprowadzeniu do nowego roku liturgicznego...

Ks. Tadeusz Faryś: Kościół ma obowiązek mówić, co jest dobre, a co złe

Ks. Tadeusz Faryś, legendarny kapelan "Solidarności" podczas Sudeckiego Forum Inicjatyw 2025 mówił o kryzysie zaangażowania katolików, roli Kościoła w życiu publicznym oraz presji, pod jaką znajdują się zarówno duchowni, jak i politycy. Podkreśla, że Kościół nie żyje...

Biskup Świdnicki Marek Mendyk: Adwent. Cały Kościół jest wezwany do stawania się nadzieją dla siebie i dla świata

Biskup Świdnicki Marek Mendyk: Adwent jest w pełnym znaczeniu tego słowa duchowym czasem nadziei, a cały Kościół jest w tym okresie wezwany do stawania się nadzieją dla siebie i dla świata. Adwent jest w pełnym znaczeniu tego słowa duchowym czasem nadziei, a cały...

Bp Ignacy Dec: Małżeństwo jest pomysłem samego Boga

Trwa wielka presja, by zmienić tradycyjny, biblijno-eklezjalny model małżeństwa, jako sakramentalnego związku jednego mężczyzny i jednej kobiety.

Biskup Świdnicki Marek Mendyk: Dołóżmy starań, aby w naszych parafiach powstawały grupy inicjatywne Akcji Katolickiej

Biskup Świdnicki Marek Mendyk: Akcja Katolicka potrzebuje ludzi, którzy zasilą jej szeregi. Jest w niej miejsce dla osób młodych.

Ks. Jakub Klimontowski: Król, który ucieka [TYLKO U NAS]

  Liturgicznie uroczystość Chrystusa Króla jest jeszcze stosunkowo młoda, nie ma nawet jeszcze 100 lat. To święto wprowadził Papież Pius XI w 1925 roku. Uroczystość Chrystusa Króla została wprowadzona w czasie, kiedy w świecie nasilały się różnego rodzaju ateistyczne...

Katoliku do akcji! Czas opuścić strefę komfortu [OPINIA]

Dlaczego garstka niezamożnych apostołów z Jezusem na czele stanowiła realne zagrożenie dla ówczesnego establishmentu, a z milionów katolików w Polsce można sobie drwić? Czy to nie przypadkiem dlatego, że świeckie organizacje katolickie są skupione na celebrowaniu roku...

Krzysztof Kotowicz: Zbyt dużo, za szybko, bez przerwy, więc coraz mniej rozumiemy

Krzysztof Kotowicz, Diecezjalna Agencja Informacyjna: „Niepełnosprawność poznawcza stała się najczęściej zgłaszaną niepełnosprawnością”. To jedno zdanie powinno elektryzować, ale jest tylko początkiem opisu zagrażającej nam masowejniewydolności intelektualnej....

Ks. Grzegorz Wołoch: Miłość czasem wymaga trudnych słów

Ks. Grzegorz Wołoch: Wyobraźmy sobie taką sytuację: widzimy bliską nam osobę – przyjaciela, krewnego, może parafianina – który zaczyna podejmować decyzje prowadzące go w stronę zła. Wiemy, że to, co robi, oddala go od Boga, niszczy relacje z innymi, rani jego własne...

Biskup Świdnicki Marek Mendyk: Abyśmy nie stracili z oczu całego dziedzictwa

Biskup Świdnicki Marek Mendyk. W Narodowe Święto Niepodległości, 11 listopada 2025 roku, w bazylice kolegiackiej pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu, biskup świdnicki Marek Mendyk przewodniczył uroczystej Mszy świętej w intencji Ojczyzny. W wygłoszonej...

Bp Ignacy Dec: Jest wielka potrzeba modlitwy, pracy i poświęcenia dla Ojczyzny

Bp Ignacy Dec podkreśla znaczenie obecności wartości chrześcijańskich w życiu społecznym i kulturalnym Europy, apelując o odnowienie zaufania do Boga oraz wierność jej duchowym korzeniom. Poniżej publikujemy pełny tekst homilii.Ojciec św. Jan Paweł II, przemawiając 3...

Ks. Jakub Klimontowski: Nie samą sałatą żyje człowiek. Dlaczego chrześcijanin nie musi wstydzić się mięsa?

Ks. Jakub Klimontowski, Redaktor Naczelny Miesięcznika Katolickiego w-Akcji wyjaśnia dlaczego chrześcijanin nie musi wstydzić się mięsa, a dieta wegańska nie jest zobowiązaniem dla osób wierzących.Coraz częściej słyszymy dziś, że jedzenie mięsa jest nie tylko...

Bp Ignacy Dec: Przywódcy dzisiejszej Unii Europejskiej pogardzają wartościami religijnymi

Bp Ignacy Dec podkreśla znaczenie obecności wartości chrześcijańskich w życiu społecznym i kulturalnym Europy, apelując o odnowienie zaufania do Boga oraz wierność jej duchowym korzeniom. Poniżej publikujemy pełny tekst homilii.W homilii dzisiejszej zaaplikujemy...