Wydaje się, że pieniądze w Kościele przez długi czas były tematem tabu. Zarówno wśród duchownych, jak i świeckich, często nie było wiadomo, od czego zacząć rozmowę o finansach i do czego ona właściwie powinna prowadzić.

Chciałbym przywołać słowa św. Jana Pawła II, który w 1984 roku powiedział, że świat finansów jest także światem ludzkim. To oznacza, że Kościół — podobnie jak społeczeństwa demokratyczne — powinien czuwać nad światem finansów i mieć odwagę go oceniać.

Nasze diecezje są bardzo zróżnicowane: mają różną historię, różny czas powstania i różne doświadczenia. Ta różnorodność wpływa również na sposób gospodarowania środkami finansowymi w Kościele.

Nie można mówić o jednym modelu finansowania, bo inne są realia poszczególnych diecezji. To zróżnicowanie jest faktem i trzeba je uwzględniać w każdej poważnej rozmowie o finansach Kościoła.

Czas pandemii okazał się dla Kościoła momentem granicznym. Kiedy wierni przestali uczestniczyć w życiu sakramentalnym, ofiary drastycznie spadły. W wielu rozmowach pojawiała się obawa, że gdyby ten stan potrwał dłużej, finanse Kościoła mogłyby ulec całkowitej destrukcji.

Nie chodziło tylko o utrzymanie duchowieństwa, ale o fakt, że Kościół jest instytucją zatrudniającą dziesiątki tysięcy osób świeckich. Pandemia zmusiła nas do spojrzenia na finanse Kościoła z zupełnie innej perspektywy.

Trzeba jasno powiedzieć, że liczba osób regularnie uczestniczących w życiu Kościoła systematycznie spada. Dotyczy to nie tylko praktyk religijnych, ale również ofiarności.

Najbardziej ofiarne pokolenie stopniowo odchodzi, a nie widać pełnej zastępowalności. Jeśli będziemy trwać wyłącznie przy dotychczasowym modelu finansowania, w pewnym momencie staniemy na równi pochyłej.

To oznacza realne zagrożenie dla dzieł charytatywnych, ewangelizacyjnych i edukacyjnych, w tym formacji przyszłych duchownych.

Przypowieść o talentach nie pozostawia wątpliwości: Jezus pochwalił tych, którzy talenty pomnożyli. Dla mnie jest to bardzo czytelny znak.

Kościół nie musi być zamknięty wyłącznie w murach swoich instytucji. Może i powinien wychodzić na zewnątrz, podejmując odpowiedzialne działania gospodarcze. Nie odkrywamy niczego nowego — wracamy do tego, co było u korzeni.

Zastanawialiśmy się, dlaczego przez tak długi czas w Kościele nie powstawały wspólne inicjatywy gospodarcze. Odpowiedzią może być stare przysłowie: jeśli chcesz pokonać przeciwnika, rozprosz go.

Budowanie jedności — od parafii, przez diecezje, po cały Kościół — przynosi lepsze efekty. Im bardziej jesteśmy rozproszeni, tym słabsi. Im bardziej zjednoczeni, tym skuteczniej możemy działać także w obszarze finansów.

Coraz bardziej rozumiem dziś słowa Jezusa: „abyście byli jedno”. To jest fundament nie tylko duchowy, ale również bardzo praktyczny.

Świeccy bardzo często nie wiedzą, jak funkcjonują finanse Kościoła. Brakuje edukacji — zarówno po stronie duchownych, jak i świeckich.

Problemem Kościoła nie jest sam brak pieniędzy. Problemem jest brak formacji i świadomości. Gdyby ten fundament był solidny, wszystkie dzieła Kościoła funkcjonowałyby inaczej i skuteczniej.

wAkcji24.pl | Ekonomia | MOK | Zródło: Sudeckie Forum Inicjatyw | Na zdjęciu: ks. Sławomir Augustynowicz – fot. ks. Jakub Klimontowski| 7.01.2026