Wielki Post wyraźnie jawi się nam jako czas umartwienia. Ono jest bardzo ważne w rozwoju osobowości człowieka, zwłaszcza chrześcijanina. I nie jest to umartwienie dla lepszego samopoczucia, ani też wyrzeczenie dla osiągnięcia własnego celu. One mają być traktowane jako środki do wyrażenia jedności z cierpiącym Jezusem i jako pomoc, by wejść w postawę pokory, prostoty, akceptacji przemijalności. To pomoże lepiej odkrywać sens i wartość tego kim jesteśmy jako chrześcijanie, na czym powinniśmy budować swoje chrześcijańskie życie; to pomaga nam odkryć wartość naszego chrztu.

Wielkopostne praktyki: post, jałmużna i modlitwa mają taki właśnie cel: „by gorliwiej słuchając słowa Bożego i trwając na modlitwie, przez pokutę przygotować się do odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych”. A dokonamy tego w samym centrum świąt, czyli w Wigilię Paschalną. Wielki Post wzywa nas do wejścia w logikę chrzcielną. Wyraża to motyw dziękczynienia, zawarty w pierwszej prefacji wielkopostnej: „Wszechmogący Boże, pozwalasz Twoim wiernym co roku z oczyszczoną duszą radośnie oczekiwać świąt wielkanocnych, aby gorliwie oddając się modlitwie i dziełom miłosierdzia, przez uczestnictwo w sakramentach odrodzenia osiągnęli pełnię dziecięctwa Bożego”.

Św. Paweł w Liście do Galatów napisał: „W czynieniu dobra nie ustawajmy, bo gdy pora nadejdzie, będziemy zbierać plony, o ile w pracy nie ustaniemy. A zatem, dopóki mamy czas (kairós), czyńmy dobrze wszystkim” (Ga 6, 9-10). Apostoł przywołuje obraz zasiewu i żniwa, tak bliski Jezusowi (por. Mt 13). Święty Paweł mówi nam o kairós: czasie sprzyjającym, aby zasiać dobro z myślą o żniwach. Czym jest dla nas ten sprzyjający czas? Z pewnością tym czasem jest Wielki Post, ale też i całe nasze życie, którego Wielki Post jest w pewnym sensie obrazem.

Zbyt często nasze życie jest zdominowane przez chciwość i pychę, przez pragnienie posiadania, gromadzenia i konsumowania, jak to pokazuje głupiec z ewangelicznej przypowieści, który uważał swoje życie za bezpieczne i szczęśliwe, gdyż miał wielkie zbiory, jakie zgromadził w swoich spichlerzach (por. Łk 12, 16-21). Wielki Post zaprasza nas do nawrócenia, do zmiany mentalności, tak aby życie miało swoją prawdę i piękno nie tyle w posiadaniu, ile w dawaniu, nie tyle w gromadzeniu, ile w sianiu dobra i dzieleniu się nim.

Wielki Post jest czasem odnowy naszej wiary, nadziei i miłości; wiary wyrażającej się w przyjęciu Boga i umożliwienia Mu zamieszkiwania z nami. Post prowadzi do uwolnienia naszej codzienności od wszystkiego, co ją przytłacza, od przesytu informacji i od nadmiaru różnych rzeczy, które odwracają naszą uwagę od tego co najważniejsze; post jest dany po to, aby szerzej otworzyć serce dla Zbawiciela.

Papież Franciszek przypominał, że Duch Święty jest „żywą wodą”, którą Jezus obdarowuje nas w Tajemnicy Paschalnej. On pozostaje źródłem niezawodnej nadziei. Być nią napełnionym to wierzyć, że historia nie kończy się na błędach i grzechach, ale znajduje swoje spełnienie w ojcowskim przebaczeniu, płynącym z otwartego serca Jezusa.

Czytamy w Księdze Joela: „Tak mówi Pan: «Nawróćcie się do Mnie całym swym sercem, przez post i płacz, i lament». Rozdzierajcie jednak serca wasze, a nie szaty! Nawróćcie się do Pana, Boga waszego!” (Jl 2, 12). Kluczowe jest tu słowo „nawrócić” (hebrajskie shûb) — wezwanie skierowane do ludu, wskazujące, że istotą nawrócenia jest serce człowieka. Także obrzędy liturgiczne są autentyczne tylko wtedy, gdy odzwierciedlają wewnętrzną odnowę i stałą przemianę.

Szczera miłość do Boga, mocna wiara oraz nadzieja przybierająca postać wspólnej i skruszonej modlitwy powinny towarzyszyć wszystkim ludziom. Dopiero wtedy — prorok, kapłani i my wszyscy — możemy prosić Boga, aby okazał się „zazdrosny” o swoją ziemię i zlitował się nad nami.

„W imię Chrystusa prosimy: pojednajcie się z Bogiem!” — woła św. Paweł. „Oto teraz czas upragniony. Pojednajcie się z Bogiem!”. Chrystus wziął na siebie grzechy świata i zadośćuczynił za nie w swoim ciele, abyśmy mogli mieć udział w Bożej sprawiedliwości i świętości.

Teraz jest czas łaski, czas zbawienia: pozwólmy „pojednać się” (katallássein) z Bogiem. To słowo oznacza zmianę relacji między Bogiem a człowiekiem — i ma konsekwencje także dla relacji między ludźmi.

Ewangelia jednak mówi: „Strzeżcie się, żebyście waszej «sprawiedliwości» nie wykonywali przed ludźmi” — czyli ze względu na nich. Jezus wymaga od uczniów sprawiedliwości większej niż uczonych w Piśmie i faryzeuszów (por. Mt 5, 20). Wskazuje trzy typowe „uczynki pobożne”: jałmużnę, modlitwę i post. Uczą one, że pobożność może być prawdziwym zyskiem (por. 1 Tm 6, 6) — pod warunkiem, że nie szuka poklasku, nie jest oznaką próżności, lecz pragnie podobać się Bogu, pozostając z Nim w bliskiej, osobistej zażyłości.

Niech ten czas wielkopostnej refleksji stanie się — może po raz kolejny — okazją do odnowienia naszej zażyłości z Panem Bogiem: by czynić wszystko dla Niego i ze względu na Niego.

Pozwólmy Mu się prowadzić przez wsłuchiwanie się w codzienne słowo Boga; pozwólmy się Panu Bogu pokochać. Odkryjmy, jak wielki jest dar wielkopostnej drogi za Jezusem — drogi wiary, nadziei i miłości. Niech będzie to droga poznania Jezusa, Sługi Jahwe, oraz droga nawrócenia: przemiany i radości. Amen.

Biskup Świdnicki Marek Mendyk

wAkcji24.pl | Opinie | Biskup Świdnicki Marek Mendyk  | Zródło: Diecezja Świdnicka /  Miesięcznik Katolicki „w-Akcji” | Ilustracja: Ideogram | 18.02.2026