Zgodnie z orzeczniem TSUE, każde państwo członkowskie ma uznać — na potrzeby prawa unijnego — małżeństwo dwóch osób tej samej płci, jeśli zostało ono legalnie zawarte w innym kraju Unii Europejskiej. Podstawą jest ochrona prawa do swobodnego przemieszczania się i osiedlania się obywateli UE.

Choć wyrok nie wymusza wprost legalizacji małżeństw jednopłciowych w krajach, które ich nie uznają (np. Polska, Węgry, Słowacja), to jednak nakazuje honorowanie skutków prawnych takiego związku w kontekście prawa unijnego — m.in. w zakresie prawa pobytu, wspólnego zamieszkania czy świadczeń socjalnych.

To właśnie ta pośrednia ingerencja w wewnętrzne systemy prawne państw wzbudziła sprzeciw biskupów z COMECE, którzy ostrzegają przed erozją zasady pomocniczości i tożsamości narodowej.

W opublikowanym 9 grudnia oświadczeniu, przewodniczący COMECE piszą:

„Wyrok TSUE przekracza granice kompetencji Unii Europejskiej i ingeruje w wrażliwe kwestie zastrzeżone do kompetencji państw członkowskich, takie jak definicja małżeństwa.”

COMECE przypomina, że zgodnie z art. 9 Karty Praw Podstawowych UE prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny „jest gwarantowane zgodnie z przepisami prawa krajowego regulującymi korzystanie z tych praw”.

„Wyrok TSUE zubaża znaczenie art. 9 Karty, traktując go nie jako wyraz szacunku dla narodowej różnorodności, ale jako furtkę do narzucenia jednolitego podejścia.”

„Trybunał uznaje, że państwa są formalnie wolne w określaniu, czy dopuszczają małżeństwa jednopłciowe, ale jednocześnie nakłada obowiązki uznania ich skutków prawnych, co faktycznie podważa ich autonomię.”

„To nie tylko problem prawny, ale i kulturowy — definicja małżeństwa jest elementem tożsamości narodowej, co gwarantuje art. 4 ust. 2 Traktatu o UE.”

Biskupi ostrzegają, że orzeczenie „wymusza wprowadzenie procedur uznania zagranicznych małżeństw jednopłciowych” i „w praktyce prowadzi do konieczności uchylenia krajowych przepisów stojących w sprzeczności z tą wykładnią”.

COMECE zauważa, że TSUE zmierza do „konwergencji skutków prawa małżeńskiego”, mimo że „Unia nie ma mandatu do harmonizacji prawa rodzinnego”.

„W przyszłości może to otworzyć drogę do podobnych orzeczeń w sprawach takich jak surogacja.”

„Tego typu orzeczenia budzą nieufność wobec instytucji unijnych i mogą stać się narzędziem populistycznych, antyeuropejskich narracji.”

Choć wyrok TSUE nie zmienia automatycznie polskiego prawa, jego wpływ zaczął być natychmiast odczuwalny. Jedną z pierwszych reakcji w Polsce była inicjatywa samorządowa w Świdnicy, gdzie prezydent miasta zapowiedziała gotowość do rejestrowania związków jednopłciowych zawartych za granicą — na podstawie unijnego orzeczenia.

Wywołało to gwałtowną reakcję środowisk katolickich i konserwatywnych. W artykule opublikowanym na DAI24.pl przedstawiono opinie przedstawicieli diecezjalnych ruchów katolickich, którzy określili działania prezydent Świdnicy jako „obejście prawa konstytucyjnego” oraz „ideologiczną prowokację”.

Środowiska katolickie w Świdnicy, w tym Akcja Katolicka i Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, wydały wspólne oświadczenie, w którym podkreślają, że:

„Małżeństwo to związek mężczyzny i kobiety. Próby obejścia tej definicji, nawet poprzez unijne wyroki, są sprzeczne z duchem polskiej konstytucji i wielowiekowej tradycji.”

Media katolickie, takie jak wAkcji24.pl, od samego początku komentują zarówno wyrok TSUE, jak i jego krajowe konsekwencje. Arcybiskup Marek Jędraszewski podkreślił:

„Państwo, które legalizuje związki partnerskie, uchybia obowiązkowi ochrony małżeństwa jako dobra wspólnego.”

Podobne stanowisko prezentuje biskup Ignacy Dec:

„Małżeństwo nie jest tworem ludzkim ani kulturowym, lecz pomysłem samego Boga.”

„Nie możemy godzić się na to, by ideologia redefiniowała instytucję małżeństwa, która jest fundamentem naszego społeczeństwa.”

Kościół przypomina, że parlamentarzyści katoliccy mają obowiązek moralny, by przeciwstawiać się wszelkim próbom prawnego zrównywania związków jednopłciowych z małżeństwem.

Wyrok TSUE otwiera nowy rozdział w debacie o małżeństwach jednopłciowych. Choć formalnie nie wymusza zmiany definicji małżeństwa w krajowych systemach prawnych, wyznacza nowy kierunek, który — jak ostrzegają biskupi — może prowadzić do stopniowej erozji suwerenności w zakresie prawa rodzinnego.

Zarówno COMECE, jak i polscy biskupi apelują o czujność prawną i moralną. Niezależnie od stanowiska, jedno jest pewne: debata nie zakończy się na tym wyroku.

Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK) przedstawia małżeństwo jako sakrament ustanowiony przez Boga, który odzwierciedla miłość Chrystusa do Kościoła. Oto najważniejsze punkty nauczania KKK na temat małżeństw:

1. Małżeństwo jako sakrament

• KKK 1601: „Przymierze małżeńskie, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowane z natury na dobro małżonków oraz na zrodzenie i wychowanie potomstwa, zostało między ochrzczonymi podniesione przez Chrystusa Pana do godności sakramentu.”

Oznacza to, że małżeństwo ochrzczonych chrześcijan nie jest tylko umową cywilną – to sakrament, święty znak łaski Bożej.

1. Małżeństwo jako sakrament

KKK 1601
„Przymierze małżeńskie, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowane z natury na dobro małżonków oraz na zrodzenie i wychowanie potomstwa, zostało między ochrzczonymi podniesione przez Chrystusa Pana do godności sakramentu.”

2. Bóg ustanowił małżeństwo

KKK 1603
„Intymna wspólnota życia i miłości małżeńskiej została założona przez Stwórcę i wyposażona w właściwe jej prawa (…). Bóg sam jest autorem małżeństwa.”

3. Cel i znaczenie małżeństwa

KKK 1604
„Miłość małżeńska, z woli Stwórcy, ma być płodna i skierowana ku zrodzeniu i wychowaniu potomstwa.”

4. Małżeństwo jako obraz miłości Chrystusa do Kościoła

KKK 1617
„Całe życie chrześcijańskie nosi znamiona oblubieńczej miłości Chrystusa i Kościoła. Już chrzest, który wprowadza do Ludu Bożego, jest zaślubinami. (…) Małżeństwo chrześcijańskie staje się skutecznym znakiem, sakramentem przymierza Chrystusa i Kościoła.”

5. Wierność i nierozerwalność

KKK 1644
„Miłość małżeńska domaga się od małżonków niewzruszonej wierności. Jest ona owocem przymierza Chrystusa i Kościoła, które sakrament małżeństwa czyni widocznym.”

KKK 1647
„Głęboka jedność małżonków jest owocem łaski Bożej i ich dobrowolnego daru z siebie.”

6. Otwartość na życie

KKK 1652
„Dzieci są najdoskonalszym darem małżeństwa i przynoszą wielkie dobro samym rodzicom.”

7. Wspólnota domowego Kościoła

KKK 1655
„Chrześcijańska rodzina jest wspólnotą wiernych. Jest miejscem, w którym dzieci otrzymują pierwsze głoszenie wiary. Dlatego dom słusznie nazwano Kościołem domowym.”

8. Przygotowanie do małżeństwa

KKK 1632
„Potrzeba odpowiedniego przygotowania do małżeństwa jest tym większa, że dzisiejsze społeczeństwo stawia przed rodziną poważne wyzwania (…). Młodzi powinni zostać wprowadzeni w sens małżeństwa i życia rodzinnego.”

wAkcji24.pl | Wiara | KRK | Zródło, ilustracja: COMECE |  9.12.2025