W urzędzie albo u notariusza. Czy szybkie rozwody pogłębią kryzys małżeństwa?

Ślub to jedna z najważniejszych decyzji w życiu człowieka, symbolizująca miłość, oddanie i zobowiązanie na całe życie. Można go porównać do szybkiego ślubu w Las Vegas, który odbywa się w kilka minut, lub do związku według zasad katolickich, gdzie narzeczeni przechodzą przez okres narzeczeństwa i kurs przedmałżeński. W dobie nowoczesnych rozwiązań pojawia się pytanie: czy łatwiejsze i szybkie rozwody przed notariuszem lub urzędnikiem mogą pogłębić kryzys małżeństwa?

Idea ślubu: Las Vegas kontra katolickie zasady

Ślub w Las Vegas stał się synonimem szybkiego i spontanicznego zawierania małżeństw. Wystarczy kilka minut, aby powiedzieć „tak” i otrzymać certyfikat małżeństwa. W takim przypadku brakuje głębszej refleksji nad decyzją, a sam akt małżeństwa może wydawać się trywialny. Przeciwieństwem tego są śluby katolickie, które wymagają od narzeczonych przejścia przez szereg przygotowań. Okres narzeczeństwa i kurs przedmałżeński mają na celu głębsze zrozumienie i przygotowanie do życia w małżeństwie, a także zminimalizowanie ryzyka pochopnych decyzji i wzmocnienie więzi między partnerami.

Szybki rozwód – nowelizacja przepisów?

Adam Bodnar i Ministerstwo Sprawiedliwości planują znowelizować przepisy dotyczące rozwodów. Nowe regulacje miałyby umożliwić notariuszom lub urzędnikom USC orzekanie o zakończeniu małżeństwa. Jak podają dziennikarze „Rzeczpospolitej”, w przyszłości możliwe jest dalsze rozszerzenie kompetencji notariuszy i urzędników USC w sprawach rozwodowych. Resort sprawiedliwości pod przewodnictwem Adama Bodnara planuje wprowadzenie tych zmian w celu odciążenia sądów oraz umożliwienia małżonkom szybszego uzyskania rozwodu za porozumieniem stron, bez konieczności orzekania o winie, zwłaszcza w przypadkach, gdy para nie posiada małoletnich dzieci.

Szybki rozwód – korzyści i zagrożenia

Wprowadzenie możliwości szybkiego rozwodu przed notariuszem lub urzędnikiem niesie za sobą zarówno korzyści, jak i zagrożenia. Z jednej strony, uproszczenie procedur rozwodowych może pomóc parom w sytuacjach kryzysowych, gdzie dalsze trwanie w małżeństwie jest niemożliwe. 

Z drugiej strony, istnieje obawa, że łatwiejszy dostęp do rozwodów może prowadzić do większej liczby pochopnie zawieranych małżeństw. Para, która nie musi przechodzić przez skomplikowane procedury rozwodowe, może być mniej skłonna do głębszej refleksji przed zawarciem małżeństwa. To z kolei może prowadzić do wzrostu liczby rozwodów.

I ślubuję, że Cię nie opuszczę aż do śmierci… Statystyki rozwodowe

W całym 2023 roku wpłynęło blisko 81 tys. pozwów rozwodowych. To tylko o 3% więcej niż w 2022 roku – 78,5 tys. – wynika z danych udostępnionych przez 47 sądów okręgowych. Według danych GUS, w 2019 r. orzeczono prawomocnie ok. 65 tys. rozwodów. W 2020 r. nastąpił spadek rozwodów w Polsce w stosunku do poprzedniego, na co przede wszystkim miały wpływ pandemia COVID-19 oraz ograniczenia w funkcjonowaniu sądów. Orzeczono  wtedy ok. 51 tys. rozwodów, a współczynnik rozwodów na 10 000 ludności wyniósł 13,4. W 2021 r. nastąpił wzrost liczby rozwodów w stosunku do 2020 r.– prawie 61 tys., a współczynnik rozwodów na 10 000 ludności wyniósł 16,0.

W Unii Europejskiej wskaźniki te są zróżnicowane, ale tendencja jest podobna – rośnie liczba rozwodów w krajach, gdzie procedury rozwodowe są uproszczone. Europejski Urząd Statystyczny (Eurostat) opublikował w 2020 roku dane dotyczące liczby rozwodów w krajach UE w przeliczeniu na liczbę mieszkańców.

W Stanach Zjednoczonych, gdzie szybkie rozwody są dostępne od lat, wskaźnik rozwodów wynosi około 2,5 na 1000 mieszkańców. Warto zaznaczyć, że w krajach, gdzie rozwody są łatwiejsze do uzyskania, tendencje te mogą prowadzić do większej liczby pochopnie zawieranych małżeństw, które szybko się rozpadają.

Analiza sytuacji

W Polsce, wprowadzenie możliwości szybkiego rozwodu przed notariuszem lub urzędnikiem może zmienić dynamikę zawierania małżeństw. Obecnie, proces rozwodowy w sądzie może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, w zależności od skomplikowania sprawy. Uproszczenie tego procesu może zniechęcić pary do podjęcia próby ratowania małżeństwa i szukania kompromisów. 

Związek między łatwością rozwodów a trwałością małżeństw

Badania pokazują, że istnieje związek między łatwością uzyskania rozwodu a trwałością małżeństw. W krajach, gdzie procedury rozwodowe są bardziej złożone, pary są często zmuszone do podjęcia prób ratowania związku, co może prowadzić do większej trwałości małżeństw. Z kolei w krajach, gdzie rozwody są łatwiejsze do uzyskania, pary mogą być bardziej skłonne do szybkiego zakończenia związku przy pierwszych trudnościach.

Wprowadzenie szybkich rozwodów przed notariuszem lub urzędnikiem może przynieść zarówno korzyści, jak i zagrożenia. Z jednej strony, może to pomóc parom w kryzysie szybko i bezboleśnie zakończyć związek. Z drugiej strony, łatwość uzyskania rozwodu może prowadzić do wzrostu liczby pochopnie zawieranych małżeństw i, w efekcie większej liczby rozwodów.

Czy szybkie rozwody pogłębią kryzys małżeństwa? To pytanie pozostaje otwarte. Warto jednak pamiętać, że małżeństwo to zobowiązanie, które wymaga pracy, zaangażowania i gotowości do rozwiązywania problemów. Uproszczenie procedur rozwodowych nie powinno być postrzegane jako sposób na unikanie tych wyzwań. W końcu to nie procedura rozwodowa decyduje o trwałości małżeństwa, ale ludzie, którzy wchodzą w związek małżeński.

wAkcji24.pl | Kultura | Maria Nicińska | źródło: GUS, EUROSTAT| 25.06.2024