Stowarzyszenie Katechetów Świeckich w opublikowanym stanowisku wyraża zdecydowany sprzeciw wobec kierunku zmian proponowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Chodzi przede wszystkim o decyzję, by edukacja zdrowotna stała się przedmiotem obowiązkowym, podczas gdy religia i etyka – jak wskazuje SKŚ – są w praktyce systematycznie spychane na margines szkolnej rzeczywistości. W ocenie organizacji nie jest to jedynie techniczna korekta programu nauczania, ale czytelny komunikat, jakie treści państwo uważa dziś za ważne, a jakie za zbędne.

Zarząd Stowarzyszenia podkreśla, że szkoła nie może ograniczać się wyłącznie do przekazywania wiedzy, rozwijania kompetencji praktycznych i realizowania celów użytkowych. Taki model edukacji byłby, mówiąc wprost, szkołą „od instrukcji obsługi życia”, ale bez odpowiedzi na pytanie, po co to życie przeżywać i według jakich zasad. Zdaniem SKŚ wychowanie do wartości nie jest dodatkiem do edukacji, ale jednym z jej fundamentów. Bez niego szkoła przestaje być miejscem integralnego rozwoju człowieka, a staje się jedynie instytucją przygotowującą do sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie.

Stowarzyszenie odczytuje decyzję MEN jako niepokojący sygnał. Jeśli państwo wzmacnia jeden obszar kształcenia, a jednocześnie ogranicza przestrzeń dla religii i etyki, to trudno nie postawić pytania o wizję człowieka, jaka stoi za tymi zmianami. Według SKŚ w nowoczesnej szkole potrzebna jest równowaga: troska o zdrowie fizyczne i psychiczne musi iść w parze z troską o rozwój moralny, społeczny i duchowy. Inaczej edukacja stanie się jednostronna, a młody człowiek otrzyma wiele informacji, ale niewiele drogowskazów.

W swoim stanowisku Stowarzyszenie Katechetów Świeckich przypomina, że religia i etyka nie są przedmiotami marginalnymi ani „opcjonalną dekoracją” systemu oświaty. To właśnie na tych zajęciach uczniowie mają przestrzeń do rozmowy o dobru i złu, odpowiedzialności, sumieniu, relacjach z innymi, sensie życia czy budowaniu własnej tożsamości. Są to pytania, których nie da się usunąć z życia młodego człowieka tylko dlatego, że nie mieszczą się w tabeli z efektami kształcenia. One wracają zawsze – w dojrzewaniu, w kryzysach, w relacjach, w pytaniach o przyszłość.

SKŚ zwraca uwagę, że zgodnie z art. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła ma wspierać wszechstronny rozwój ucznia. Oznacza to nie tylko rozwój intelektualny i fizyczny, ale także moralny, społeczny i duchowy. Pomijanie tych wymiarów jest więc, zdaniem organizacji, nie tylko błędem wychowawczym, ale także odejściem od podstawowych celów polskiej edukacji. Szkoła, która rezygnuje z wymiaru aksjologicznego, sama rezygnuje z części swojej misji.

Jednym z najważniejszych elementów stanowiska SKŚ jest zwrócenie uwagi na brak dialogu ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej. Organizacja przypomina, że pod obywatelskim projektem ustawy „Tak dla religii lub etyki w szkole” podpisało się ponad 500 tysięcy obywateli. Taka liczba podpisów nie jest politycznym przypisem ani organizacyjną ciekawostką. To wyraźny sygnał, że dla ogromnej części społeczeństwa obecność religii lub etyki w szkole pozostaje sprawą istotną i wartą publicznej obrony.

Tymczasem – jak zaznacza Stowarzyszenie – projekt nie doczekał się należytego procedowania, a głos obywateli pozostaje bez realnej odpowiedzi. Dla SKŚ jest to przykład lekceważenia inicjatywy obywatelskiej i osłabiania zaufania do demokratycznych mechanizmów państwa. Trudno bowiem zachęcać obywateli do aktywności publicznej, jeśli ich zaangażowanie trafia później do politycznej zamrażarki. 

Stowarzyszenie formułuje konkretne postulaty. Domaga się niezwłocznego wznowienia procesu legislacyjnego dotyczącego obywatelskiego projektu ustawy, przeprowadzenia rzetelnej debaty w Komisji Edukacji i Nauki oraz poszanowania zasad państwa demokratycznego, w którym inicjatywa obywatelska nie jest jedynie fasadowym narzędziem. W ocenie SKŚ sprawa nie dotyczy już tylko miejsca religii i etyki w planie lekcji, ale standardów publicznej debaty i sposobu traktowania obywateli przez państwo.

Stanowisko Stowarzyszenia Katechetów Świeckich w sprawie wprowadzenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej oraz marginalizowania religii i etyki w polskiej szkole

Zarząd Stowarzyszenia Katechetów Świeckich z niepokojem przyjmuje decyzję Ministerstwa Edukacji Narodowej o wprowadzeniu obowiązkowej edukacji zdrowotnej, przy jednoczesnym systematycznym ograniczaniu znaczenia religii i etyki w polskim systemie oświaty.

Decyzja o uczynieniu edukacji zdrowotnej przedmiotem obowiązkowym jasno pokazuje, jakie treści kierownictwo Ministerstwa Edukacji Narodowej uznaje dziś za priorytetowe, marginalizując jednocześnie wychowanie do wartości. Nie sposób zaakceptować sytuacji, w której przedmioty odnoszące się do wychowania aksjologicznego – religia i etyka – są konsekwentnie ograniczane, a w praktyce wypychane poza obszar obowiązkowych zajęć szkolnych.

Pragniemy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła ma obowiązek wspierać wszechstronny rozwój ucznia, obejmujący nie tylko sferę intelektualną i fizyczną, ale także moralną, społeczną i duchową. Pomijanie tych wymiarów stoi w sprzeczności z podstawowymi celami systemu edukacji. Takie działania prowadzą do zachwiania równowagi w edukacji, która powinna obejmować nie tylko rozwój fizyczny i poznawczy, ale również moralny i duchowy. Szkoła pozbawiona wymiaru aksjologicznego nie jest w stanie w pełni realizować swojej misji wychowawczej.

Podkreślamy również, że troska o zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży nie ogranicza się wyłącznie do aspektów biologicznych czy profilaktycznych. Obejmuje ona także dbałość o zaspokojenie podstawowych potrzeb człowieka, takich jak potrzeba przynależności, budowania tożsamości oraz odnajdywania sensu życia. Są to obszary, które w sposób naturalny i systemowy podejmowane są podczas zajęć z religii i etyki.

Ze szczególnym niepokojem przyjmujemy brak dialogu ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej, w tym brak odniesienia się do obywatelskiego projektu ustawy „Tak dla religii lub etyki w szkole”, pod którym podpisało się ponad 500 000 obywateli.

W związku z powyższym:

• domagamy się jak najszybszego wznowienia procesu legislacyjnego tego projektu,
• apelujemy o podjęcie rzetelnej i uczciwej debaty w Komisji Edukacji i Nauki,
• oczekujemy poszanowania zasad państwa demokratycznego, w którym głos obywateli nie może być ignorowany.

Wzywamy kierownictwo Ministerstwa Edukacji Narodowej do przywrócenia równowagi w systemie edukacji oraz do uznania, że wychowanie do wartości stanowi niezbędny fundament rozwoju młodego pokolenia.

Zarząd Stowarzyszenia Katechetów Świeckich

wAkcji24.pl | Kultura | KJN | Źródło: Stowarzyszenie Katechetów Świckich| Na zdjęciu: Piotr Janowicz Przewodniczący SKŚ – fot. FB  | 10.04.2026